Çocuk ve Ergenlerde Bipolar Bozukluk

 

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk (BB) yineleyen mani, hipomani, karma ve depresyon dönemleri ile seyreden, duygu durum bozukluklarıdır.

Çocuk ve Ergenlerde Bipolar Bozukluğun Belirtileri Nelerdir?

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk belirtileri aşağıdaki gibi seyretmektedir.

Hastalarda;

  • Öfke patlamaları,
  • Fikir uçuşmaları,
  • Uyku ihtiyacında azalma,
  • Grandiyözite (büyüklük düşüncesi) artışı,
  • Artmış konuşma miktarı ya da basınçlı şekilde konuşma,
  • Amaca yönelik etkinliklerde artma,
  • Tehlikeli olabilen haz verici eylemlere yönelim gibi klinik özelliklere sahip olabilen kronik süreçli bir hastalıktır.

Bipolar bozukluk, halk arasında “manik depresif hastalık” adıyla da anılır. Bu hastalıkta kişinin duygu durumunda belirgin bozulmalar görülür. Çocuk ve ergenlerde bipolar bozuklukta da hemen hemen benzer belirtiler görülmektedir.

Bipolar Bozuklukta Görülen Ataklar Nelerdir?

Hastalığın tanı almasına en sık neden olan durum manik ataklardır. Manik atak ve hipomanik atak olarak depresif ataklar görülmektedir.

Manik Atak;

Manik atak geçiren kişi normale göre çok fazla ve hızlı konuşur, düşünce akışı çok hızlı ancak birbiriyle bağlantısızdır, az uyur ancak çok enerjik hisseder, açıklayacak bir sebep olmasa bile kendisini çok neşeli ve güçlü hisseder, herşeye yetebileceğini düşünür, sonucunu düşünmeden büyük kararlar verebilir, bazen de aniden öfkelenip saldırgan davranışlar gösterir.

Manik atak sırasında kişinin davranışlarındaki değişim o kadar belirgindir ki çoğu zaman hastaneye yatırılması gerekir. Bazen bu belirtiler daha hafif düzeyde olur ve bu duruma “hipomanik atak” denir. Bipolar bozuklukta manik ve hipomanik ataklar dışında depresif ataklar görülür. Depresif ataklarda kişi önemli bir sebep olmadığı halde mutsuz ve keyifsizdir, enerjisi azdır, konsantre olmakta zorlanır, öğrenciyse ders başarısında düşme görülür, uyku kalitesi bozulur ve ne kadar uyusa da kendini dinlenmiş hissetmez.

Hastalık ataklar halinde ortaya çıkar, bazen manik, bazen depresif, bazen de her iki atak belirtilerinin birlikte görüldüğü karma ataklar görülür. Ataklar dışındaki dönemlerde kişi eski işlevsellik düzeyine dönebilir.

Bipolar Bozukluk Nasıl Tespit Edilir?

Bipolar bozukluk erişkinlerde tanı konması nispeten kolay, belirtileri ağır bir psikiyatrik bozukluktur. Ancak çocuk ve ergenlerde belirtilerin net olmaması ve birçok psikiyatrik bozuklukla benzer belirtiler göstermesi, bazen de eş hastalanım oranları nedeniyle tanı konması oldukça güç olabilir. Bu nedenle önceleri bu bozukluğun çocuklarda çok nadir görüldüğü düşünülmesine rağmen günümüzde düşünülenden daha sık olduğu belirtilmektedir.

Toplum örneklemlerinde birbirinden oldukça farklı sonuçlar bildirilmekle birlikte, 7-21 yaş arası 16.222 çocuk ve ergeni kapsayan, 1985 ve 2007 yılları arasında yapılan 12 epidemiyolojik çalışmayı içeren bir meta-analizde ortalama yaygınlık %1,8 olarak saptanmıştır. Ülkemizde 7-12 yaş arası 2468 çocukta Ebeveyn Young Mani Derecelendirme Ölçeğine göre manik belirtilerin incelendiği epidemiyolojik bir çalışma sonucunda ergenlik öncesi dönemde hastalık yaygınlığı %1,1 olarak bildirilmiştir.

Önceki bilimsel araştırmalarda Bipolar bozukluğun kız ve erkek cinsiyette eşit oranlarda görüldüğü bildirilirken, daha sonraki çalışmalarda maninin erkeklerde, depresif atağın ise kızlarda daha fazla oranda görüldüğü saptanmıştır. Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk cinsiyete göre de bu belirtilen oranlardadır.

Bipolar Bozukluk Çocuk ve Ergenlerde Daha mı Zor Saptanmalıdır? 

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk ; Çocuk ve ergen yaş grubunda psikiyatrik belirtiler erişkin dönemdeki kadar net ve belirgin değildir. Örneğin; Erişkinlerde mani döneminde sıklıkla izlenen aşırı neşe hali (öfori) çocuk ve ergenlerde sıklıkla gözlenmez. Bunun yerine çocuk ve ergenlerde aniden öfkelenme ve sinirlilik (irritabilite) daha önde giden bir belirtidir.

Erişkinlerde mani ya da depresif ataklar tek başlarına sıklıkta görülürken çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk daha çok her iki belirti grubunun birlikte görüldüğü karma ataklar olur. Ayrıca erişkinlerde bir ataktan diğerine geçiş daha uzun sürelerle olurken, daha erken yaşlarda ataklar hızlı döngülüdür, bir gün içerisinde bile birkaç atak görülebilir.

Çocuk ve Ergenlerde Bipolar Bozukluk Hangi Hastalıklarla Benzerlik Göstermektedir?

Birçok hastalığın belirtileri bu yaşlarda birbirine benzeyebilir ve tanı konma aşamasında zorlukla karşılaşılabilir.

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk ile benzerlik gösteren psikiyatrik bozukluklar;

  • Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluk
  • Davranım Bozukluğudur.

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk ve bu bozukluklarda da aşırı hareketlilik, dürtüsellik ve dikkat dağınıklığı gibi ortak belirtiler olabilir. Ancak çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk durumuna ek olarak büyüklenmecilik (grandiyözite), duygudurum dalgalanmaları, depresyon ve gerçeği değerlendirme bozuklukları bulunabilir. Bazen her iki hastalığın da birlikte bulunduğu eş hastalanımların olabileceği de akılda tutulmalıdır. Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk tanısı için iyi bir uzmandan yardım almak gerekmektedir.

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk erken yaşlarda daha farklı bir gidişat gösterebilir. Örneğin erişkin yaşta çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk ataklarla kendini gösterirken, erken yaşlarda başlayan bipolar bozukluk daha kronik bir gidiş gösterebilir.

Bipolar Bozukluk ile ilgili daha fazla bilgi için: https://npistanbul.com/bipolar-ergenlikte-farkli-eriskinlikte-farkli

Bipolar Bozukluk Genetik Midir?  Bipolar Bozukluk Tedavi

 

Video Galeri

Uzmanlarımız

Doç.Dr. Emel SARI GÖKTEN
Çocuk - Ergen Psikiyatri Uzmanı
Yrd.Doç.Dr. Başak AYIK
Çocuk - Ergen Psikiyatri Uzmanı
Yrd.Doç.Dr. Mine ELAGÖZ YÜKSEL
Çocuk - Ergen Psikiyatri Uzmanı
Uzm. Dr. Algun TÜFEKÇİ
Çocuk - Ergen Psikiyatri Uzmanı
İbrahim YAŞA
Dil ve Konuşma Bozuklukları Uzmanı
Klinik Psikolog Leyla ARSLAN ÖZCANLI
Klinik Psikolog
Klinik Psikolog Duygu BARLAS
Klinik Psikolog
Klinik Psikolog Ayşe ŞAHİN
Klinik Psikolog
Klinik Psikolog Aynur SAYIM
Klinik Psikolog
Klinik Psikolog Esma UYGUN
Klinik Psikolog
Klinik Psikolog Gökçe VOGT
Klinik Psikolog
Muammer AYDOĞDU
Ergoterapist
Shahram MOHSENİ
Ergoterapist
İLETİŞİM

İletişim Formu