Sağlık Rehberi Sağlık Rehberi

Çocukluk Depresyonu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Çocukluk depresyonu; Kişinin stresinin dışa vurması, var olan strese verdiği tepkidir. Çocukluk döneminde yaşanan depresyon, basit bir üzüntü ile açıklanamaz. Çocukluk depresyonu, farklı şekillerde kendini gösterir. Çocuğun duygu ve davranışlarını etkiler. Depresyondaki çocuk; dikkatini toplayamaz, genel olarak isteksizdir, uyku ve iştahında bozulmalar yaşanır. Çocukluk depresyon tedavisi çocuk psikiyatri uzmanı tarafından yapılmaktadır. Çocuğun depresyon durumuna göre uygulanacak tedaviye psikiyatri uzmanı karar verir.

    Çocukluk depresyonu; Kişinin stresinin dışa vurması, var olan strese verdiği tepkidir. Bu durumu kişiler farklı şekil ve davranışla ifade eder.

    Çocukluk Depresyonu Nedir?

    Çocukluk depresyonu; Kişinin stresini çevresine yansıtması, var olan strese verdiği olumsuz tepkidir. Herkes bunu farklı şekilde ifade eder ve farklı davranış şekilleriyle yaşar.

    Çocukluk Depresyonu Belirtileri Nelerdir?

    Çocukluk depresyonu belirtileri; genellikle aşağıdaki semptomlara göre kendini gösterir. Çocuklukta yaşanan depresyon, genellikle isteksizlik haliyle ortaya çıkmaktadır. Ebeveynlerin çocuklarının davranışlarına ve söylemlerine dikkat etmeleri gerekmektedir.

    • Ağlama
    • Huzursuzluk
    • Uyku düzeninde bozulmalar
    • Kilo kaybı, disiplinin oturmayışı
    • İştah azlığı
    • Çocuğun göz teması kurmaması
    • Uyaranlara tepkisiz kalması
    • Hoşlandığı şeyleri yapmak istememesi
    • Sindirim sorunlarının olması
    • Vücut ağrılarının olması gerekenden az ya da çok olması
    • Bazen gaz problemlerinin olması
    • Oyuncaklarını atması, kırması, kapıları çarpması gibi tepkilerdir.

    Bebekler ve çocuklar, davranış dilini kullanmaktadır. Çocuklarda ve bebeklerde davranış bozuklukları ortaya çıkabilmektedir.
    Örneğin; çocuğun gelişiminin aksaması belli dönemlerde çocuğun kazanması gereken becerileri kazanamayışı, yürümenin gecikmesi tuvalet alışkanlıklarının gecikmesi motor becerilerinin aksaması gibi gecikmeler de söz konusu olabilmektedir.

    Çocukluk Depresyonu Nasıl Ortaya Çıkar?

    0-18 ay döneminde anne ile çocuk arasında bağlanma çok önemlidir. Bağlanmanın oluşması, fiziksel temas,  göz teması o kişinin çocuğa yaklaşımı, çocukla kurduğu ilişkiyi içeriyor. Bu bağlanma gerçekleştiği zaman, bebeğin kendine ve dış dünyaya güveni oluşuyor ama bu sağlıklı gerçekleşmezse çocukluk depresyonu ya da iletişim bozuklukları ortaya çıkabilmektedir.

    Çocukluk Depresyonu Her Yaş Döneminde Olabilir Mi?

    Çocukluk depresyonundan bahsederken, çocukta depresyona girmeden önce depresyonun kelime anlamına bakmak gerekir. Depresyon, ruhsal çökkünlük demektir. Her yaşta ruhsal çökkünlüğe girebiliriz. Dolayısıyla depresyon ya da ruhsal çökkünlük bebeklerde de, okul çağında da, gençlerde de, yaşlılarda da görülür.

    Çocuklarda Yaşanan Depresyonun Farkı Nedir?

    Çocuklar gelişim sürecindedir, her yıl hızlı geliştikleri için farklı yaşlarda çok farklı tepkiler görülüyor. Depresyon farklı yaşlarda çok farklı belirtiler gösteriyor. Özellikle çocuklarda bu durum daha belirgindir. 4 yaşındaki çocukta depresyon yaşar ve bu yaşta belirtisi farklıdır, 11 yaşındaki çocukta depresyon yaşar ve yine bu yaşta belirtisi farklıdır. Çocukluk depresyonu her yaş döneminde farklı belirtilerle kendini gösterir.

    Çocukluk Depresyonu ile Birlikte Görülen Psikiyatrik Sorunlar Nelerdir?

    • Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
    • Özel öğrenme güçlükleri, davranım bozukluğu
    • Karşı olma-karşı gelme bozukluğu

    Birtakım bedensel engeller ile birlikte depresyon görülebiliyor. Bu gelişimin dönemleriyle çok bağlantılı olabiliyor. Çocukluk depresyonu her zaman tek başına ortaya çıkmayabiliyor.

    Depresyondaki Çocuk Nasıl Davranır?

    Depresyon yaşayan çocukta huzursuzluk ve ağlama halleri ortaya çıkıyor. İsteksizlik görülüyor. Depresif çocuklar mızmız oluyorlar. Bu çocuklar okula gitmek istemezler ve yalnız kalmaktan kaçınırlar. Buluğ çağına kadar ki çocuklarda arkadaş ilişkileri bozuk oluyor. Bu durumlar çocukluk depresyonu olduğunun göstergesi olabilmektedir.
    Çocukluk Depresyonu Farklı Dönemlerinde de Farklı Görülüyor: Gelişimin farklı dönemleri çocuk için gerçekten çok önemlidir. Çocuk çağını bir takım dönemlere ayırabiliriz. Bunlar bebeklik dönemi, oyun çağı dönemi, okul çağı dönemi, ergenlik dönemidir. Bu dönemlerde depresyona neden olan gelişimle ilgili sorunlar yaşanmaktadır. Çocuk, gerek kendi eksiklikleri nedeniyle, gerekse dış etkenlerden dolayı, var olan stresin kendine yansıması sonucunda ve uyum sorunlarının buna eşlik etmesiyle birlikte depresyona girebiliyor.
    Gelişimin farklı dönemleri çocuk için gerçekten çok önemlidir. Çocuk çağını bir takım dönemlere ayırabiliriz. Bunlar bebeklik dönemi, oyun çağı dönemi, okul çağı dönemi, ergenlik dönemidir. Bu dönemlerde depresyona neden olan gelişimle ilgili sorunlar yaşanmaktadır. Çocuk, gerek kendi eksiklikleri nedeniyle, gerekse dış etkenlerden dolayı, var olan stresin kendine yansıması sonucunda ve uyum sorunlarının buna eşlik etmesiyle birlikte depresyona girebiliyor.
    Çocukluk Depresyonu Zor Kabul Ediliyor: Toplumda yetişkin bireylerin depresyonu çocukların depresyonuna oranla daha yaygın olarak görülüyor. Çocukluk depresyonu genellikle toplum tarafından daha zor kabul edilmektedir. Yaşam şartları, evlilik, iş sorunları bu probleme neden olabilmektedir.

    Bebekte Depresyon Nasıl Anlaşılır?

    Depresyonun kendisini göstermesi bebekler çok farklı iken büyükler de farklıdır. Bebeklerin depresyona girmesinde gözden kaçan fark küçük çocuğun kendini ifade edememesidir. Depresyona giren bebek nasıl anlaşılır?  Ya çevre çocuktan rahatsız oluyor ya da çevre onun durumundan sıkıntı duyuyor. Çocuk sıkıntıyı tek başına yaşamaz aslında. Çocuk bir aile sistemi içinde yaşadığından sıkıntı tüm aileyi etkiler. İşte bu etkilenme sonucunda tüm aile durumu hissettiğinden çocuk için yardım almak için çocuk uzmanı psikiyatri ve psikologlara müracaat edilir. Klinik başvurusu bu şekilde olur. Bebeğin depresyonunda meydana gelen davranış bozuklukları aile tarafından iyi fark edilmelidir.
    Üzerinde Ruhsal Baskı Hisseder Mi: Okul çağı başladığında depresyondaki çocuğun en sık ödediği bedel, okul performansının düşmesidir. Özellikle buluğ çağına gelen çocuklar kendini çok iyi anlatamıyorlar, bunun nedeni de üzerlerinde ruhsal bir baskı hissediyor olmalarıdır. Bu baskıyı anlatamıyor olmaları da onları sıkar. Buluğ çağına geldikten sonra çocukluk dönemi sorunları bitiyor ama bu defa büyümenin sancıları başlıyor. Çevre ve aile ilişkisi iyi olan çocuk bu dönemi sorunsuz atlatıyor ama eğer aile ve çevre ile iletişimi iyi değilse kendine olan özgüveni yıkılabiliyor.
    Sorun Fark Edilmediğinde Uzman Yardımı Gecikiyor: Aileler eğer gerçekten duyarlı ve hassas ise erkenden çocuğundaki sorunu fark ediyor, ama bu donanım yoksa erken fark edilmiyor. Çocuğun davranışlarının kendi isteği ile ortaya çıkmadığını bilmeyen ailelerde uzman yardımı almak gecikebiliyor. Bu aileler durumun farkında olmadıklarından çocukla birbirlerine giriyorlar. Şiddetli kavgalar ve atışmalar yaşıyorlar. Ancak bu tartışmalar üzerine çocuklarını klinik yardımı almak için getiriyorlar.
    Aile Önce Kendisi Çözmeye Çalışıyor: Depresyon yaşayan çocuk uyumsuzluklar gösteriyor. Aile ile çeşitli kavgalara giriyor. Zıtlaşmalar yaşanıyor, karşı gelmeler ortaya çıkıyor. Çocuğun bu uyum sorunu ile aileler bir süre kendileri uğraşıyor. Hiçbir çocuk veya ergen bir haftalık depresyondayken getirilmiyor. Büyüyünce geçer, biraz bekleyelim çocuk durulsun türünden yaklaşımlar oluyor. Çocuğun yaşadığı depresyon başka klinik tablolarla karıştırılıyor.
    Depresyon yaşayan çocuk uyumsuzluklar gösteriyor. Aile ile çeşitli kavgalara giriyor. Zıtlaşmalar yaşanıyor, karşı gelmeler ortaya çıkıyor. Çocuğun bu uyum sorunu ile aileler bir süre kendileri uğraşıyor. Hiçbir çocuk veya ergen bir haftalık depresyondayken getirilmiyor. Büyüyünce geçer, biraz bekleyelim çocuk durulsun türünden yaklaşımlar oluyor. Çocuğun yaşadığı depresyon başka klinik tablolarla karıştırılıyor.
    Tedaviye Anne Baba da Katılmalı: Çocuktaki depresyon farklı klinik tablolarla karıştırıldığında aile 'Çocuk başarısız, çalışmıyor' diye düşünebilmektedir. Zaman zaman söz dinlememesinden yakınılmaktadır. Anne baba daha çok kendi rahatsızlığına odaklanıyor ve bu çocuklar bize geç getiriliyor. Çocuk tedavi için bir uzmandan erken yardım alırsa sorunlar daha çabuk çözülebiliyor. Çocuklarda depresyonun tedavi başarı oranı yüksektir. Tedavi planlamasına çocukla beraber anne babayı katarak çalışmak daha çabuk sonuç aldırmaktadır. Anne baba uyumu yoksa dirençli depresyonlar zorlayıcı olabiliyor.

    Çocukluk Depresyonunda Psikoterapiye Katılım Nasıl Olmalıdır?

    Psikoterapide, önce aile çalışmaları hedeflenmektedir. Bu terapilerde aile tutumları gözlemleniyor. Çünkü aile davranışlarının değişimi sonuç almak için önem kazanıyor. Depresyon yaşayan çocuğun anne babasının ruh sağlığı ve öğretmenin kendisine davranışları bu aşamada önemlidir. Tedavi ekibi, aile ve öğretmenin işbirliğine girmesi gerekiyor. Çocuğun kendisinin psikoterapiye gelmesi önemli ancak bu yalnız çocukla sınırlı kalmamalı, aile ve öğretmende katılmalıdır.

    İkinci çocuk bazı durumlarda çocukluk depresyonu yaşanmasına neden olabiliyor. Çocuk burada, anne babanın duygu olarak kendisine yetemeyeceğini düşünme kaygısı taşıyabiliyor. Bazen kardeşe zarar vermek gibi bir tepki geliştiriyor. Bazen de kardeşi çok sevdiğini söyleyerek karşıt bir duygu geliştiriyor. Anne ve baba, kardeşler arasında yaşanan kıskançlığı görmezden gelse de çocuk, bu çatışma ve güçlük duygusunu aynı anda yaşayabiliyor. Bu durum genellikle can sıkıntısı yaşayan çocuklarda görülebilmektedir. Çocuk kendini güvende hissetmediği zaman uyku problemleri, iştahın az veya çok olması, sürekli yönlendirilme ihtiyacı gibi sorunlar yaşayabiliyor. Bu sorunlar çocuklarda çocukluk depresyonuna neden olmaktadır.
    Aile içinde yaşanan çatışmaların çocuğun kişiliğine yansıması kötü sonuçlara neden olabilir. Çocuklarda depresyon riski, kişiliği olumsuz belirleme, geliştirme riski bu çatışmalı ortamda yüksek olmaktadır. Çatışmalı ailelerde büyüyen çocuklarda tembel olma riski de yüksektir. Bu çocuklar çevreye uyum sağlamada zorlanabilmektedir. Annelik Kimliği ile Kadınlık Kimliğinin Karışması: Annenin duygusal durumu, depresyonu, doğumdan sonra gelişen depresyon ve mutsuzluğu çocukla kuracağı bağlantıyı bozuyor. Kadınlık kimliği ile annelik kimliğini karıştırma, belki eşle yaşanan sorunlar, bebeğe nasıl yaklaşacağını bilememe, çocuğa sunulan uyaran azlığı, duygusal olarak bebeğin ihmal edilmesi, ihtiyaçlarının yerinde ve zamanında karşılanmayışı, yeterince fiziksel temasla sevilmeyişi depresyonu ortaya çıkartıyor.
    Güncelleme Tarihi: 23 Haziran 2021
    Yayınlama Tarihi: 01 Ekim 2018
    Sayfa içeriğinde yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İlgili sayfada tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren öğeler yer almamaktadır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
    Sizi Arayalım
    ,