npistanbul.com
JCI
ISO 9001:2008
Dalgalanan Türk Bayrağı

Beyin Kanaması

Beyni besleyen damarların cidarının yırtılması sonucu, kanın beyin içine sızması ve beyin dokusunu tahrip etmesine beyin kanaması adı verilir. Beyin damarları yaş ilerledikçe yıpranırlar ve elastik özelliklerini kaybederler. Bu nedenle özellikle tansiyon yüksekliği olan yaşlı insanlarda sıklıkla yırtılarak beyin kanaması oluştururlar.

Beyin Kanaması Sebepleri Nelerdir?

Beyin kanaması sebepleri genellikle bir çok nedene bağlı olabilmektedir. Tek bir neden söylemek bu konuda mümkün değildir. Bunlardan bazıları;

  • Hipertansiyonu ve diyabet( şeker hastalığı) olan kişiler,
  • Alkol, uyuşturucu v.b maddeleri yüksek miktarda kullanan kişiler,
  • Doğum kontrol haplarının bilinçsiz kullanımı,
  • Bağ, doku hastalıklarına sahip kişiler,
  • Kanı sulandırıcı etkiye sahip ilaçları kullanan kişiler

Beyin Kanamasının Etkileri Nelerdir?

  • Beyin kanamasının sonucu ölümcül olmakla beraber kalıcı hasarlarda bırakabilmektedir.
  • Beyin kanaması geçiren hastaların bir tarafları felç olur. 
  • Beyin kanaması geçiren kişilerin ayak ve el (tutulan tarafta) tamamen veya kısmen felç olur. 
  • Beyin kanaması ayrıca konuşma merkezinin tutulduğu durumlarda olursa hasta konuşamaz.
  • Genç yaşlarda beyin damarlarının civarının zayıflaması sonucunda balonlaşması ve bu balonlaşan kısmın yırtılması neticesinde beyin kanaması oluşabilir. 

Beyin Kanamasının Etkileri Nelerdir?

İnsan beyninde dil işlevleri için özel alanlar mevcuttur. Bu alanlar; sağ elini kullanan kişilerin hemen tamamında sol beyin yarısında, sol elini kullananlarda ise en az %75 oranında yine soldadır. Konuşma merkezi sol beynin ön lobunda, anlama merkezi yan lobunda bulunur. Yazma ve okumayla ilgili merkez ise yan-üst lobdadır. 
Genelde beyin kanamasında, beynin sol tarafında meydana gelen bir hasar sonucu; Kişi konuşma, konuşulanı anlama, okuma veya yazma gibi lisan kabiliyetlerini kaybeder.

İlk yardımda beyin kanaması ihtimalinin teşhisi yapılırken;

1. Gülümsemesi, tebessüm etmesi istenir (Eğer yapamazsa beyin kanaması durumundan dolayı felç olmuş olabilir)

2. Bir cümle kurması istenir (Örnek: "Bugün çok güzel bir gün" gibi) Eğer kurmuyorsa beyin kanaması geçirme ihtimali vardır.

3. Her iki kolunu birden kaldırması gerekir,

4. Dilini dışarı çıkartması istenir. (Eğer dil yamulmuş ise felç geçirdiğine işarettir.)

Beyin Dışına Olan Kanamalar Nasıl Oluşur?

Genelde travmalar sonucunda oluşurlar. Beynin üzerinde duramater denen bir zar vardır. Bu zarın üstünde bulunan damarlar travma neticesinde kırılan veya çatlayan kafatası kemiklerinin zedelemesi ile kanama yapabilirler. Oluşan kanama beyin zarı duramater ile kafatası kemikleri arasında birikir ve beyinin sıkışmasına neden olur. Ameliyat edilmezse beyin ölümü husule gelir ve hasta ölür. Bu kanamalara epidural hematom adı verilir. Şiddetli travmalarda beynin üzerindeki damarlarda zedelenebilir. Bu damarlardan sızan kan duramater (Beyin zarı) altında birikerek yine beyinin sıkışmasına neden olur. Bu kanamalara subdural hematom adı verilir. Ayrıca beynin üzerini örten çok ince bir zar olan araknoid zarın altına doğru da kanama olabilir. Kafa travmalarından sonra özellikle hastalar 24 saat müşahede altında tutulurlar. 

Bunun sebebi; Beyin içinde başlayan bir kanama ( beyin kanaması ) ilk başlarda belirti vermeyebilir. Ancak ilerleyen saatlerde beyin kanamasından kaynaklanan kanamanın artması ve beyine baskı yapması sonucunda hasta komaya girebilir. Bu nedenle kafa darbelerinden sonra 24 saat hastanede gözlem altında tutulurlar. Beyin kanaması geçiren hasta kazadan sonra ilerleyen saatlerde kusmaya başlarsa ve dalgınlaşırsa vakit geçirmeden hastaneye yetiştirilir. Beyin kanaması şüpheleri oluştuğunda hastayı hızlıca hastaneye getirmek gerekir.

Anevrizmaların Tedavisi Nasıl Yapılır?

Damarlarda oluşan bu balonlara "anevrizma" adı verilir. Anevrizma rüptürü, yani anevrizma yırtılması her yaşta görülebilir. Önceden tespit edilmeleri mümkündür. Kasıktan girilerek yapılan beyin anjiyosu sayesinde beyin damalarında oluşmuş ve henüz patlamamış durumda olan Anevrizmalar tespit edilebilir. Tıpkı kalp anjiyosunda olduğu gibi beyin anjiyosunda da bazı riskler söz konusudur. Anjiyo esnasında beyin damarlarında bulunan Anevrizmaların patlama riski bulunmaktadır.

Patlamadan tespit edilmiş Anevrizmaların tedavisi mümkündür. Tedavide Endovascular coiling (baloncuk içinine yerleştirilen platin sarmal)dediğimiz yöntem kullanılmaktadır. Hastanın kasığından sokularak damar boyunca ilerleyen plastik bir tüp, Anevrizmaya kadar iletilir. Baloncuğun merkezine ulaşıldığında platin kıl, tüp içerisinden baloncuğun içinde bükülüp sarmal bir top oluşuncaya kadar söz konusu sarmal büyütülür. Top şeklini alan platin sarmal baloncuğu tamamen kaplayınca electrolytic ayırma dediğimiz bir süreçle tüpün içinde bulunan kıl (micron ebatlarındaki tel) ile bağı kopartılır.

Buradaki temel amaç baloncuğun içini doldurarak, damar içinde akan kanın baloncukla olan irtibatını kesip bypass etmesini sağlamaktır. Sarmalın platin tel ile yapılmasının sebebi, operasyon sırasında kullanılan ve bu tip operasyonları mümkün kılan eş zamanlı x-ray cihazı tarafından sarmalın izlenebilmesi sağlamaktır. Söz konusu teknolojiye verilen isim ise Detachable Platinum Coil Technology'dir. Hastaların ölüm veya hasar riski bir senelik döneme bakıldığında %22,6'nin altındadır ki bu risk açık beyin ameliyatı ile baloncuğa metal klips takılmış hastalarınkinden daha azdır. Söz konusu tedavi dünya çapında 125.000 den fazla hasta üzerinde büyük bir başarı oranı ile uygulanmıştır. İyileşme dönemi açık ameliyat geçirmiş hastalarda 1 seneyi bulmasına rağmen, bu yöntemle tedavi görmüş kişilerde bu sürenin 27-30 gün gibi kısa sürdüğü gözlenmiştir.

  Tedavi Ekibimiz
Prof. Dr. Dr. Mustafa BOZBUĞA
Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahı

Randevu Al