COVID-19 Bilgilendirmesi Hakkında

Hendrick Cinsel Tutumlar Ölçeği (HCTÖ)

Hendrick ve Hendrick tarafından geliştirilen HCTÖ, cinselliğin farklı yönlerine ilişkin tutumları ölçmek için bir araç olarak geniş ölçüde kullanılan, kapsamlı bir ölçektir.Son yıllarda da, geçerliliği daha yetkin bir hale getirilmiştir. Le Gall ve ark, ölçeği bir Fransız örnekleminde kullanmış ve yaptıkları geçerlilik işlemi sonucunda, özgün dört faktör çözümünün beklendiği gibi stabil olma dığını saptamıştır. Buradan hareketle beş faktörlü, 22 maddeli yeni bir sürüm önermişlerdir. Hendrick ve ark. bu çalışmanın yarattığı motivasyonla özgün ölçeği yeniden analiz etmiş ve 23 maddelik, kısa bir sürümünü geliştirmiş, dört faktörlü yapıyı ise korumuşlardır. Bu sürümde dört faktör onay layıcılık (permissiveness), doğum kontrolü (birth control), paylaşım (communion) ve araç olarak değerlendirme (instrumentality) olarak belirlenmiştir.Onaylayıcılık ve Araç olarak değerlendirme; cinsel tutum olarak kişinin kendini merkeze aldığını, Paylaşım ve Doğum Kontrolü alt boyutları da kişinin cinsel eşini merkeze aldığı bir tutumu ifade eder.

Son yıllarda da, geçerliliği  daha  yetkin  bir  hale  getirilmiştir.Le  Gall  ve ark. Ölçeği  bir  Fransız  örnekleminde  kullanmış ve  yaptıkları  geçerlilik  işlemi  sonucunda,  özgün dört faktör çözümünün beklendiği gibi stabil olmadığını saptamıştır. Buradan hareketle beş faktörlü, 22 maddeli  yeni bir sürüm önermişlerdir. Hendrick ve  ark. Bu  çalışmanın  yarattığı  motivasyonla özgün ölçeği yeniden analiz etmiş ve 23 maddelik, kısa  bir  sürümünü geliştirmiş,  dört  faktörlü  yapıyı ise  korumuşlardır.  Bu  sürümde  dört  faktör  onaylayıcılık  (permissiveness),  doğum  kontrolü  (birth control),  paylaşım  (communion)  ve  araç  olarak değerlendirme (instrumentality) olarak belirlenmiştir.  Le  Gall  ve  ark. Kendi  geliştirdikleri  beş faktörlü,  22  maddeli  sürümün  hangi  ölçüde kroskültürel bir  özellik  taşıdığının araştırılması gerektiğini ve bunun için Doğu Asya’daki popülasyonlara uygulanabileceğini belirtmiştir. He  ve  ark. 18-40 yaşları arasındaki evli olmayan Çinli genç yetişkinlere  internet  aracılığıyla bu  sürümü  uygulamıştır. Bu  çalışmada  18  maddeli, beş  faktörlü  bir  sürüm geliştirmiş,  onaylayıcılık  faktörünü  ilk  cinsel  ilişki yaşı ile negatif, güncel ve geçmişteki cinsel eşlerin sayısı  ile  pozitif ilişki  içinde  bulmuşlardır. Le  Gall ve ark.’nın Fransız  toplumunda  yaptığı çalışmaya  benzer  geçerlilik  ve  güvenilirlik  bulgularına ulaşmışlar  ve  buradan  hareketle  online  tarama yönteminin  geçerli  olabileceğini  savunmuşlardır. Ayrıca, cinselliğe  ilişkin  olarak  kültüre özgü  inanç ve  tutumu  temsil  edecek  maddelerin  HCTÖ’ye eklenmesinin  gerekip  gerekmediğini  inceleyecek, ileri  niteliksel  araştırmaların  gerekebileceğini belirtmişlerdir.  Bu  çalışmanın  amacı,  HCTÖ’nün Hendrick ve ark. tarafından geliştirilen 23 maddelik  sürümünün  Türkçe  geçerlilik  ve  güvenilirlik araştırmasının gerçekleştirilmesi  ve  cinsel  tutum alanlarının  demografik  özelliklere  göre  incelenmesidir.
Hendrick ve ark. ölçeğin geliştirilme sürecini anlatırken,  onaylayıcılığı  gelişigüzel  cinsellik, doğum kontrolünü  sorumlu  ve  hoşgörülü  cinsellik,  paylaşımı idealist cinsellik, araç olarak değerlendirmeyi ise  biyolojik  ve  faydacı  cinsellik olarak  nitelendirmektedir. Buna göre, onaylayıcılık ve  araç  olarak değerlendirme kişinin kendini merkeze aldığı, paylaşım ve doğum kontrolü ise cinsel  eşini  merkeze aldığı faktörler olarak değerlendirilmektedir.
Bu  çalışmada  HCTÖ’nün  geçerlilik  ve  güvenilirlik analizleri,  ölçeğin  Hendrick  ve  ark.’nı ulaştığı dört  faktörlü  yapının  incelenmesi  üzerine  kurgulanmıştır.  İlk  olarak  ikinci  düzey  DFA  sonucunda ölçeğin onaylayıcılık, doğum kontrolü, paylaşım ve araç  olarak  değerlendirme  olmak  üzere  dört faktörlü  özgün  yapısının  doğrulandığı  (ölçeğin Türkçe  formunda  bu  araştırmanın örneklemi  üzerinde  özgün  halini  koruduğu)  belirlenmiştir.  Alt boyutlara ait  iç tutarlılık katsayıları  kabul edilebilir sınırların  üzerinde  bulunmuştur.  Tüm  katılımcılarda ve %40-60’lık çapraz geçerleme gruplarında kabul  edilebilir  uyum  belirteçleri  değerlerine  ve Cronbach  alfa  katsayılarına  ulaşılması,  hesaplanan değerlerin tutarlılık göstermesi yönünde  kanıt olarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin madde analizleri sonucunda, tüm  maddelerin  toplam  korelasyonlarının  yeterlilik  gösterdiği,  ayrıca  cinsel  tutum düzeyleri yüksek ve düşük olan gruplarda maddelerin ayırt edici nitelik taşıdığı görülmektedir.

Onaylayıcılık (Gelişigüzel cinselliği)
1.Birisiyle seks yapmak için ona bağlanmak zorunda değilim.
2.Rastgele seks, kabul edilebilir bir olaydır.
3.Çok sayıda partnerle seks yapmaktan hoşlanırım.
4.Tek gecelik ilişkiler, bazen çok eğlenceli olabilir.
5.Belli bir zamanda birden fazla kişiyle cinsel birliktelik yaşamak, normal bir şeydir.
6.Her iki taraf da aynı fikirdeyse seksi zevklerin paylaşımı olarak görebiliriz.
7.En iyi seks, kuralların olmadığı sekstir.
8.İnsanlar daha özgürce seks yapabilse hayat daha kolay olurdu.
9.Çok sevmediğin birisiyle seks yapıp bundan hoşlanmak mümkündür.
10.Seksin yalnızca iyi bir fiziksel rahatlama niteliği taşıması mümkündür.

Doğum Kontrolü (Sorumlu ve hoşgörülü cinsellik)
11.Doğum kontrolü, sorumluluk taşıyan cinselliğin bir parçasıdır.
12.Bir kadın, doğum kontrolünün sorumluluğunu paylaşmalıdır.
13.Bir erkek, doğum kontrolünün sorumluluğunu paylaşmalıdır.

Paylaşım (İdealist cinsellik)
14.İki kişi arasında en yakın iletişim tarzı sekstir.
15.Birbirini çok seven iki kişi arasındaki cinsel ilişki, en üst düzeydeki insan etkileşimidir.
16.Seks iyi bir nitelikte olursa, iki ruhun birleşmesine benzer.
17.Seks, yaşamın çok önemli bir parçasıdır.
18.Seks, genellikle yoğun ve insanı adeta ezip geçen bir yaşantıdır.

Araç Olarak Değerlendirme (Biyolojik ve faydacı cinsellik)
19.En iyi seks, kendi zevkine odaklandığın sekstir.
20.Seks, öncelikle başka birinden zevk almaktır.
21.Seksin temel amacı zevk almaktır.
22.Seks, öncelikle fiziksel bir şeydir.
23.Seks, esasen yemek yemek gibi bir beden işlevidir.