Teta Burst Stimülasyon (TBS) Nedir?

Teta Burst Stimülasyon (TBS), beyne manyetik uyarılar verilerek uygulanan, cerrahi olmayan (non-invaziv) bir tedavi yöntemidir. Psikiyatride özellikle depresyon tedavisinde, psikiyatri uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonrasında destekleyici bir tedavi seçeneği olarak kullanılabilmektedir.

Bu yöntemde, baş bölgesine yerleştirilen özel bir uygulama aparatı aracılığıyla verilen kısa süreli manyetik uyarılarla, duygudurumun düzenlenmesinde rol oynayan beyin bölgelerinin işlevlerinin desteklenmesi amaçlanır. TBS, beynin doğal çalışma ritimlerini temel alan özel bir uyarım düzeniyle uygulanır.

Uygulama sırasında herhangi bir cerrahi işlem yapılmaz, anesteziye ihtiyaç duyulmaz ve hasta işlem boyunca uyanıktır. Seanslar genellikle kısa sürer ve uygulama sonrasında kişi günlük yaşamına devam edebilir.

Teta Burst Stimülasyon, her hasta için uygun olmayabilir. Bu nedenle tedavinin planlanması ve uygulanması, mutlaka hekim değerlendirmesi ve klinik uygunluk çerçevesinde gerçekleştirilir.

Teta Burst Stimülasyon Psikiyatride Ne Amaçla Kullanılır?

Psikiyatride Teta Burst Stimülasyon (TBS), özellikle depresyon tedavisinde, mevcut tedavilere yeterli yanıt alınamayan ya da farklı tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesinin uygun görüldüğü durumlarda ele alınabilmektedir.

TBS, psikiyatri uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonrasında aşağıdaki durumlarda gündeme gelebilir:

• İlaç tedavilerinden yeterli fayda görülemeyen depresyon olgularında,
• İlaç kullanımına bağlı yan etkiler nedeniyle tedavi seçeneklerinin yeniden gözden geçirildiği durumlarda,
• Psikiyatrik tedavi planı içinde, beyin uyarım yöntemlerinin destekleyici olarak uygun görüldüğü hastalarda.

Bu yöntemde amaç, duygudurumla ilişkili beyin işlevlerinin düzenlenmesine katkı sağlamak ve kişinin günlük yaşam işlevselliğini desteklemektir.

Teta Burst Stimülasyon, tek başına bir tedavi yöntemi olarak değil; ilaç tedavileri ve psikoterapi gibi diğer psikiyatrik yaklaşımlarla birlikte, bütüncül bir tedavi planının parçası olarak değerlendirilir. Hangi hastalarda uygulanacağına ve tedavi sürecinin nasıl planlanacağına, mutlaka psikiyatri uzmanı tarafından karar verilir.

Teta Burst Stimülasyonun Psikiyatrik Kullanım Alanları

Bilimsel çalışmalar ve klinik uygulamalar, Teta Burst Stimülasyon (TBS) yönteminin yalnızca depresyon değil, farklı psikiyatrik ve nöropsikiyatrik durumlarda da araştırıldığını göstermektedir.

Psikiyatride TBS, psikiyatri uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonrasında aşağıdaki durumlarda destekleyici bir yaklaşım olarak ele alınabilmektedir:

• Majör depresyon ve tedaviye dirençli depresyon
• Obsesif kompulsif bozukluk (OKB)
• Şizofrenide negatif belirtiler
• İşitsel varsanılar (halüsinasyonlar)
• Tinnitus (kulak çınlaması)
• Nikotin ve bazı madde kullanım bozuklukları
• Otizm spektrum bozukluğunda belirli belirtiler

Bu alanların bir kısmında Teta Burst Stimülasyonun kullanımı halen bilimsel araştırma ve klinik gözlem aşamasındadır. Uygulamanın hangi hastalar için uygun olacağına ve nasıl planlanacağına, mutlaka psikiyatri uzmanı tarafından yapılan değerlendirme sonrasında karar verilir.

Teta Burst Stimülasyon Nasıl Uygulanır?

Teta Burst Stimülasyon (TBS) uygulaması, baş bölgesine yerleştirilen özel bir uygulama aparatı aracılığıyla gerçekleştirilen manyetik uyarılarla yapılır. Uyarılar, beynin doğal çalışma ritimlerine benzer bir düzen içinde ve kısa süreli olarak uygulanır.

Tedavi süreci genel olarak şu şekilde ilerler:

• Seanslar genellikle birkaç dakika sürer.
• Hasta işlem sırasında uyanıktır.
• Anestezi uygulanmaz ve hastanede yatış gerekmez.
• Seans sonrasında kişi günlük yaşamına devam edebilir.

Uygulama öncesinde, hastanın tıbbi durumu ve psikiyatrik öyküsü ayrıntılı olarak değerlendirilir. TBS’nin uygun olup olmadığına, psikiyatri uzmanı tarafından yapılan bu değerlendirme sonucunda karar verilir.

Tedavi süreci boyunca hasta düzenli olarak izlenir ve gerek görüldüğünde tedavi planı yeniden gözden geçirilebilir.

Teta Burst Stimülasyonun Türleri Nelerdir?

Klinik uygulamada iki temel TBS yöntemi bulunmaktadır:

Aralıklı Teta Burst Stimülasyon (iTBS)

• Beyin aktivitesini artırıcı yönde etki gösterebilir.
• Psikiyatride, özellikle depresyon alanında daha sık araştırılmıştır.

Sürekli Teta Burst Stimülasyon (cTBS)

• Beyin aktivitesini baskılayıcı yönde etki gösterebilir.
• Klinik hedefe göre hekim tarafından tercih edilebilir.

Hangi yöntemin uygulanacağına, hastanın klinik durumu ve psikiyatri uzmanının değerlendirmesi sonucunda karar verilir.

Teta Burst Stimülasyon Ne Kadar Sürede Uygulanır?

Teta Burst Stimülasyon (TBS)’nin öne çıkan özelliklerinden biri, uygulama süresinin görece kısa olmasıdır. Seanslar, kullanılan yönteme ve planlanan tedavi protokolüne bağlı olarak genellikle kısa süre içinde tamamlanır.

Standart bazı beyin uyarım yöntemlerine kıyasla seans süresinin daha kısa olması, hastalar açısından zaman yönetimini kolaylaştırabilir ve tedavi sürecinin günlük yaşama uyumunu artırabilir.

Tedavinin toplam süresi, seans sayısı ve uygulama sıklığı; hastanın klinik durumu, tedaviye verdiği yanıt ve psikiyatri uzmanının değerlendirmesine göre kişiye özel olarak planlanır. Bu nedenle her hastada tedavi süreci farklılık gösterebilir.

Teta Burst Stimülasyon Güvenli midir?

Bilimsel çalışmalara göre TBS, beyne cerrahi müdahale gerektirmeyen yöntemler arasında yer alır ve güvenli kabul edilmektedir.

En sık bildirilen yan etkiler:

• Hafif baş ağrısı
• Geçici yorgunluk hissi

Her tıbbi uygulamada olduğu gibi, TBS’nin de herkes için uygun olmayabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle uygulama kararı mutlaka hekim tarafından verilmelidir.

Teta Burst Stimülasyon Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

• Epilepsi öyküsü olan kişiler
• Beyninde metal implant bulunanlar
• Bazı nörolojik hastalıkları olan bireyler

Bu durumlarda uygulama öncesi detaylı değerlendirme yapılması gerekir.

NPİSTANBUL Hastanesi’nde Teta Burst Stimülasyon

NPİSTANBUL Hastanesi’nde Teta Burst Stimülasyon (TBS) uygulamaları, psikiyatri uzmanlarının ayrıntılı değerlendirmesi sonrasında planlanır. Tedaviye başlanmadan önce hastanın psikiyatrik öyküsü, mevcut tedavileri ve klinik durumu kapsamlı şekilde ele alınır.

TBS uygulamaları, hastanın halihazırda sürdürdüğü ilaç tedavileri ve psikoterapi gibi diğer psikiyatrik yaklaşımlarla birlikte, multidisipliner bir anlayış içinde değerlendirilir. Amaç, tedavi sürecini kişiye özel ve bütüncül bir plan çerçevesinde yürütmektir.

Tedavi süreci boyunca hastalar düzenli olarak izlenir, klinik gereksinimlere göre tedavi planı gözden geçirilebilir. Uygulamanın uygunluğu ve devamı, her aşamada hekim değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.