0216 633 0 633 Randevu Al

Alzheimer (Alzaymır) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

    Alzheimer (Alzaymır), ilerleyen yaşlarda, beyindeki sinir hücrelerinin ölmesi sonucu beyin sinyallerinin uygun biçimde iletmesinin zorlaştığı hastalıktır.

    Alzheimer nedir, alzheimer hastalığı her ne kadar yaşa bağlı ve yaşlılık hastalığı gibi görünse de aslında herkes de görülebilen bir hastalık çeşididir. Alzheimer nedir, bilişsel yeteneklerin yıkımına yol açan bir beyin hastalığıdır. Alzheimer nedir, alzheimer ilk zamanlarda sadece ufak tefek durumları unutmayla başlayarak daha sonra daha büyük durumları hatırlamamaya kadar ilerleyen bir süreçtir. Her insan zaman zaman bazı şeyleri unutabilir, ama bu durum geçicidir. Alzheimer hastalığı olan kişilerde ise bu durum kalıcı olabilmektedir. Birey hastalığı ilerledikçe yaşamını kendi başına ilerletemez ancak bir kişinin yardımı ile devam ettirebilir.

    Çoğu kişide Alzheimer (Alzaymır) belirtileri yavaş ilerler. Belirtiler başlarda fark edilemeyebilir. Bazen sadece aile üyeleri geriye dönüp baktığında, belirtilerin ne zaman başlamış olduğunu anlayabilirler.

    Alzheimer (alzaymır) tedavisi, Alzheimer (alzaymır) erken tanıda önemli ölçüde tedavi edilebilir. Erken tanı alzheimer tedavisinde önemlidir.

    Alzheimer nedir, alzheimer bazı nedenlerden dolayı ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenler genelde yaşlılığa bağlı durumlardan meydana gelir. Çünkü beyin çalışma şekli senkron ve uyum içinde devam etmektedir. Yaş ilerledikçe ve yaşlanmaya bağlı belirtiler ortaya çıkınca bu durum bozulabilmektedir. Alzheimer zihinsel ve hafıza bakımından ilerleyici bir hastalıktır. Alzheimer hastalığının tedavisi için ilaç kullanılabilmektedir. Bu durum hastalığın ilerlemesini geciktirir ve aynı zamanda beyinde uyumu sağlar ve hastanın birine bağımlı olma ihtimalini az da olsa yavaşlatabilir.

    Alzheimer Belirtileri

    Alzheimer’ın (Alzaymır) yaygın olarak görülen belirtilerinden bazıları şunlardır;

    • Bozuk Hafıza ve Düşünce: Kişi hatırlamakta ve yeni şeyler öğrenmekte zorluk çeker. Hastalığın ileri aşamalarında uzun süreli hafıza kaybı oluşur, yani kişi doğum yeri, mesleği veya aile üyelerinin isimleri gibi kişisel bilgileri anımsayamaz.
    • Yön Duygusu Yitimi ve Kafa Karışıklığı: Alzheimer(Alzaymır) hastaları kendi başlarına dışarı çıktıklarında kaybolabilir ve nerede olduklarını veya oraya nasıl geldiklerini hatırlamayabilirler. Daha önceden bildikleri yerleri ve olayları anımsamayabilirler. Tanıdık yüzleri, günün hangi saatinde olduklarını veya hangi yılda olduklarını bile hatırlamayabilirler.
    • Eşya Kaybetmek: Gözlük, işitme cihazı veya anahtar gibi her gün kullanılan eşyaları koydukları yerleri unuturlar. Ayrıca eşyalarını garip yerlere koyabilirler, örneğin gözlüklerini buzdolabına koymak gibi.
    • Soyut Düşünme: Alzheimer (Alzaymır) hastalarına banka hesabını dengelemek gibi belirli görevleri eskisine nazaran daha zor gelmeye başlayabilir. Örneğin, sayıların anlamını ve onlarla ne yapmaları gerektiğini unutabilirler.
    • Rutin İşleri Yapmakta Zorlanma: Alzheimer (Alzaymır) hastası; yeme, giyinme, kendine çekidüzen verme gibi rutin günlük işleri yapmakta zorlanmaya başlar. Günlük işleri de planlayamazlar.

    Alzheimer belirtileri ciddi boyutta belirti gösteren bir hastalık olup bireyin hayatını yalnız idame ettirmesine engel olan beyin hastalığıdır.

    Alzheimer hastalığı yavaş ilerleyen bir beyin hastalığıdır. Alzheimer hastalığının genç yaşlarda görülme olasılığı çok nadirdir, alzheimer hastalığı ileri yaşlara özgü bir hastalık olarak bilinmelidir. Alzheimer hastalığı 60 yaş ve sonrasında belirtiler gösterir. Alzheimer hastalığı cinsiyet ayırt etmez her cinste görülebilir. Ama her unutkanlığın alzheimer olduğu da düşünülmemelidir.

    Alzheimer belirtileri bireyin kendisi tarafından anlaşılamayabilir. Bu durum bireyin yakınları tarafından fark edilmelidir. Bu durumun gerekliliklerinin kabullenilmesi ve uzman gözetiminde yardım alınması gerekmektedir.

    Beyindeki sinir hücrelerinin yok olmaya başlamasıyla alzheimer belirtileri yavaştan kendini gösterir. Herhangi bir müdahale edilmediği durumda alzheimer belirtileri artarak devam eder.

    • İlk olarak alzheimer belirtileri kısa süreli ufak tefek şeyleri unutmakla başlar daha sonra bu durum ilerler ve kalıcı olan bilgilerin (isimler, adres, özel günler) unutulmasıyla devam eder.
    • Hızlı düşünme yetisi yavaş yavaş azalır, anlamakta ve konuşmakta güçlük çekilir. Alzheimer hastalığının çok ilerlediği zamanlarda belirtiler artık bireyin tamamen farklı bir insan olduğunu gösterir. Fakat birey bu durumu kabullenemez ve çevresindeki insanların değiştiğini düşünür, onlara tepki gösterir ve yargılamaya başlar.
    • Son evrede günlük yaşamın gerekliliklerini tek başına yerine getiremez hale gelir, başka birine, bir yardımcıya bağımlı hale gelir.

    Hastalığın ilk aşamalarında, Alzheimer (Alzaymır) belirtilerinin saptanması zor olabilir. Alzheimer (Alzaymır) hastası olan kişi hafıza, yargılama ve düşünme problemleri yaşar, bu da kişinin çalışmasını ve günlük hayata katılımını zorlaştırır. Sinir hücrelerinin ölümü yıllar içinde yavaş yavaş gerçekleşir.

    Alzheimer Nasıl Tedavi Edilir?


    Alzheimer (alzaymır) tedavisi, hafıza kaybı, davranış değişiklikleri, uyku problemleri ve diğer Alzheimer belirtilerinin tedavisinde farklı türde ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar hastalığı durdurmaz, fakat semptomları birkaç ay hatta yıl yavaşlatabilir. Tüm bu ilaçların yaşlılarda göze çarpan yan etkileri vardır. 2 sınıftan 4 ilaç özellikle Alzheimer tedavisi için onaylanmıştır. Kolinesteraz inhibitörleri bilişsel belirtiler için kullanılır. Öğrenme, hafıza ve dikkat için önem taşıyan asetilkolin denilen beyindeki kimyasal ileticinin bozulmasını önler. Hangi ilacın kimde daha iyi işe yarayacağını söylemek güçtür.

    Alzheimer her ne kadar geç tespit edilse de tedavi edilebilir. Bu saatten sonra tedavi mümkün değil diye düşünmemek gerekir. Erken tespit edildiği durumlarda alzheimer tedavisi olumlu sonuçlar verirken geç tanılandığı zamanda da tedavide başarılı olunabilir. Alzheimer hastalarına tedavi için ilaç kullanımı önerilmektedir. Ancak bilinmelidir ki alzheimer tedavisinde tamamen iyileşme görülmeyebilir. Yalnızca belirtilerin seyri yavaşlatılır. Hastanın günlük aktivitelerini yavaş yavaş ve kendi başına yerine getirmesi sağlanır.

    Hastalar doktorlarıyla beraber hangisinin iyi geldiğini seçmelidir. Halüsinasyonlar, ajitasyon ve uyku problemleri gibi hastalıkla ilişkili davranışsal ve psikiyatrik semptomların tedavisini de kapsayan Alzheimer terapisi çok azdır. Yine de bazı ilaçlar ilave olarak verilebilir. E Vitamini: Sinir hücrelerini zarardan koruduğu düşünülen bir antioksidan olduğu için Alzheimer tedavisi olarak araştırılmıştır. Çok az pozitif etkisi olduğuna dair kanıt bulunduğundan ve kanı sulandıran ilaçlarla etkileşime girdiğinden, artık doktorlar tarafından pek fazla önerilmemektedir. Hormon replasman tedavisi (HRT): Bazı araştırmalar menopoz sonrası hormon replasman tedavisi gören kadınların Alzheimer olma riskinin daha düşük olduğunu göstermiştir.

    Alzheimer tedavisi, alzheimer hastalığının belirtilerinin yavaşlatılması ve birkaçının ortadan kaldırılması için hastaya uygulanan tedavidir.

    Her unutkanlığın alzheimer olmadığını bilmeliyiz. Aslında alzheimer için kesin bir tedavi yönteminin olmadığının da bilinmesi gerekir.

    Alzheimer Belirtileri Evrelere Göre Farklılık Gösterir Mi?

    Alzheimer belirtileri evrelerine göre farklılık gösterir. İlk evredeki alzheimer belirtileri çok önemsenmeyebilir bu sebeple hastalık tanılanmadan ilerlemeye devam eder. Son evredeki alzheimer belirtileri çok ciddi boyuttaki unutkanlıklardır. Sadece unutkanlıkla kalmaz kişilikte değişmeye başlar. Bu evrede birey depresyon belirtileri gösterir, sinirlidir, içene kapanır, sürekli değişkenlik gösteren bir ruh haline bürünür, bulunduğu çevreye ve bulunduğu ortamdaki insanlara karşı aşırı güvensizlik hisseder. Bu bireyin sosyal ortamlardan çekilmesine ve asosyallik belirtileri göstermesine neden olur. Bu evrede alzheimer belirtileri tedavisi daha da zorlaşır. Alzheimer risk faktörleri taşınıyor ve alzheimer belirtileri gösteriliyorsa tedavi olmak için mutlaka bir uzmandan yardım alınmalıdır.
     

    Alzheimer Risk Faktörleri Nelerdir?

    Alzheimer nedir, alzheimer hastalığının bazı risk faktörleri vardır. Genetik faktörler ve yaş en belirgin risk faktörleri arasındadır. Risk faktörlerinden herhangi biri mevcut ya da bir tanesi taşınıyorsa alzheimer olma ihtimali vardır. Fakat bu risk faktörlerinin taşınması her zaman için alzheimer hastalığının oluşmasının bir nedeni değildir.

    Alzheimer Hastalığının Evreleri

    Alzheimer (Alzaymır) hastalığı normal seyri içinde bulgulardan bir bölümünü hiç yapmaz. Diğerleri ise hastalık içinde görülebilir. Bunun anlamı, Alzheimer (Alzaymır) hastalığının beynin belirli bölümlerine dokunmadan diğer bölümleriyle ilgili belirtiler yapmasıdır.

    Alzheimer nedir, alzheimer hastalığının 4 evresi mevcuttur.

    Bunlardan ilki hafıza problemleridir. Hastalığı taşıyan kişilerde hafıza kayıpları geçici görünse de aslında ciddi bir durum olabilmektedir. İkinci olarak düşünce ve muhakeme gelmektedir. Düşünce ve muhakemede ise birey konuya hakim olamaz ve dikkatini sürdüremez. Üçüncüsü değerlendirme ve karar vermede yaşanan problemlerdir. Alzheimer hastalığı olan kişiler düşünme ve karar verme konusunda sıkıntı yaşarlar. Son olarak ise kişilik ve tavırlarda bozuklukların meydana gelmesidir. Bireyin hastalığı süresince kişiliğinde ve tavırlarında birtakım değişiklikler meydana gelebilir. Hastalık ne kadar ilerlerse bu problemler daha da artabilir.

    Alzheimer (Alzaymır); bellek bozukluğuyla başlayan, ardından; dikkat, konsantrasyon, dil, mekan tanıma gibi bulgularla devam eden ve kişinin kendisini bilmemesiyle ve tam bağımlı hale gelmesiyle sonuçlanan bir tablo yaratır. Bu da hastalığın; aşamalar içinde gelişen ve ilerleyen bir bunama hastalığı olduğunu gösterir.

    Alzheimer (Alzaymır) bölgesel etkilenmeler nedeniyle bunamayla sonuçlanmaktadır. Bu seçici etkilenmelerin nedeni açık biçimde bilinmemekle birlikte bu bölgelerin ana alanlar arasındaki geçiş ve bağlantı alanları olmaları ve hücre tabakalarının diğer alanlar gibi kesinleşmemiş olmasının yarattığı kırılganlığın bir etken olduğuna inanılmaktadır.

    Alzheimer (Alzaymır) hastalığında hücre ölümü süreçleri sırasında beyin dokusu içinde iki patolojik bulgu çıkar.

    1. Birincisi plak denilen yuvarlak hücre ölümü odaklarıdır.
    2. İkincisi ise kopmuş bağlantı liflerinden oluşan iğciklerdir.
       

    Alzheimer Türleri

    Alzheimer türleri, Alzheimer hastalığının kendi içerisinde ayrıldığı türlerdir. Alzheimer türleri erken, geç ve ailesel olarak üç çeşittir.

    Alzheimer türleri 3’ e ayrılır;

    Erken başlayan Alzheimer: Alzheimer türlerinden erken başlayan Alzheimer türü, Alzheimer hastalığının nadir bir formudur. 65 yaşından önce başlar. Alzheimer hastalarının ’unda görülür. Erken yaşlandıklarından Down sendromu olanlar erken başlayan Alzheimer riski altındadır, genellikle Down sendromlularda kırklı yaşların sonunda ellili yaşların başında ilk semptomlar görülür. Alzheimer hastası olan daha genç kişilerde beyin anormallikleri görünür.
    Alzheimer türlerinden erken başlayan Alzheimer kromozom 14’deki genetik hatayla ilişkili görünür, geç başlayan Alzheimer’ın bununla ilişkisi yoktur. Miyoklonus bir kas veya bir grup kasın seğirmesi veya spazmı erken başlayan Alzheimer hastalarında daha yaygın görülür.

    Geç başlayan Alzheimer: Alzheimer türlerinden geç başlayan Alzheimer, Alzheimer hastalarının %90’a yakınında görülür, 65 yaşından sonra başlar. 85 yaşını geçmiş insanların yaklaşık yarısında görülür, kalıtımsal olabilir de olmayabilir de. Geç başlayan demansa sporadik Alzheimer hastalığı da denir.

    Ailesel Alzheimer Hastalığı: Alzheimer türlerinden biri olan ailesel Alzheimer hastalığı, Alzheimer’ın tamamen genetik olan bir formudur. En azından ailenin iki jenerasyonunda vardır. Çok nadirdir, Alzheimer türlerinden ailesel Alzheimer hastalığı, Alzheimer hastalarının %1’inde görülür. Çok erken başlar (kırklı yaşlarda) ve açıkça genetik olduğu görülür.
     

    Alzheimer Tanısı Nasıl Konulur?

    Genelde unutkanlık yaşlılığa bağlı bir durum olarak görüldüğü için bireylerin aklına ilk etapta alzheimer gelmiyor. Bu yüzden alzheimerı tanılamak ancak ileri evrelerde mümkün oluyor. Unutkanlık zamanla demansa daha sonrada alzheimera kadar ilerliyor. Bu etapta artık alzheimerı tespit etmek daha kolay oluyor. Alzheimer tedavisi için hastanın uzun zaman gözlemlenmesi ve hastalığın doğru tanılanması gerekmektedir. Tanıdan sonra hastaya alzheimerın seyrini yavaşlatmak ve bazı şiddetli belirtilerini ortadan kaldırmak için ilaç tedavisi uygulanabilir.

    Alzheimer Tedavisi Sürecinde Aile Hastaya Nasıl Yaklaşmalıdır?

    Alzheimer belirtileri ileri safhalarda çok ciddi olup hem hastayı hem de aileyi üzmektedir. Alzheimer tedavisinde hastanın ailesinin, hastayla uzun süre vakit geçiren insanların sabırlı olmaları gerekmektedir. Bu durumda alzheimerın zorlukları ve gereklilikleri bilinmelidir. Alzheimer tedavisinde hastaya suçlayıcı ve yargılayıcı bir tavırla yaklaşılmamalıdır. Hastaya karşı anlayışlı olunmalı ve sert davranılmamalıdır. Bu yaklaşım hastanın tedavisinde hızlı iyileşme sağlayabilir ve iyi sonuçlar elde etmede yararlı olabilir.

    Alzheimer Önlenebilen Bir Hastalık Mıdır?

    Alzheimerın önlenmesi elbette ki mümkündür. Bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse nasıl uzun süre aynı pozisyonda oturduğumuzda ayağa kalkınca kemiklerde, eklemlerde bir ağrı duyuyorsak, beynimizde çalışmayıp boş kaldığında aynı şekilde tembelleşiyor, zayıflıyor. Bunu önlemek ve daha sağlıklı bir hayat için spor yapmalı, düzenli ve dengeli, beyni güçlendirecek besinler tüketilmeli, aktiviteler yapılmalı, puzzle, satranç, bulmaca gibi beyni çalıştıracak faaliyetler yapılmalı, alkolden ve tütün ürünlerinden uzak durmalı, stresten ve radyasyondan kaçınmalı, kitap okumalı, müzik dinlemeli, aile ve yakın çevreyle vakit geçirilmelidir. Bu sayede daha mutlu ve aktif bir yaşam sürülür ve alzheimer riski azaltılır. Böylelikle alzheimer tedavisi gerekmez.

    Alzheimer konusunda farkındalığınızı arttırmak için ücretsiz uygulayabileceğiniz testimiz için tıklayınız.

    A. Oğuz TANRIDAĞ
    Nöroloji Uzmanı
    Prof.Dr. A. Oğuz TANRIDAĞ
    Yayınlama Tarihi:
    23 Kasım 2018
    Güncelleme Tarihi:
    24 Haziran 2021
    Multidisipliner Yaklaşımımız Tıbbi Kadro
    Mustafa BOZBUĞA
    Prof. Dr. Dr. Mustafa BOZBUĞA

    Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahı

    Randevu Al