npistanbul.com
JCI
ISO 9001:2008
Dalgalanan Türk Bayrağı

Migren

Migren ve Gerilim Baş ağrısı Nedir?

Baş ağrısı, toplumda en sık izlenen tıbbı sorunlardan biridir. Çoğu ağrı iyi huyludur ve yaşamı tehdit etmez ama yaşamı çekilmez kılabilir. Ağrı, bedenin her hangi bir yerinden kendisini kişiye duyuran, öznel, rahatsız edici, hoş olmayan bir duyumdur. Toplumun %45’i hayatının bir döneminde şiddetli bir ağrı yaşamıştır.
Baş ağrısı tanısı ve hangi tipte ağrı olduğu (migren, gerilim ağrısı=stres = psikolojik = kas kasılması ağrısı) %95 oranında hasta ile konuşma ile konulur. Dolayısı ile yapılan bir iki basit muayene ile şaşırmamak ve “iyi muayene edilmedim” şüphesine kapılmamak gerekir. Esas olan hastayla konuşurken doktorun aldığı ağrı öyküsüdür.

Göz Bozuklukları Baş Ağrısı Yapar mı ?

Bilinenin aksine göz bozuklukları/kırma kusurları ve gözlük gereksinimleri ağrı baş ağrısı yapmazlar. Daha çok göz çevresinde yorgunluk ve ağırlık hissi yaratırlar.

Baş Ağrısı Nedir ?

Baş ağrısı, hipertansiyon, şeker hastalığı gibi kendi bedeninizden kaynaklanan ve yaşam boyu devam eden bir hastalıktır. Gelip geçici bir durum değil, tam olarak “ağrı hastalığıdır.”
Baş ağrısının altında sürekli olarak “bir şey” aramak ve “benim beynimde bir şey var” diye düşünmek migren ve gerilim baş ağrısı tanısı almış hastaların sık yaptığı bir yanlıştır. Bu iki baş ağrısı toplumda en sık izlenen ağrılardır ve beyin görüntülemeleri olan tomografi ve beyin MR’da hiçbir bozukluk tespit edilmez. Bu testlerle migren tanısı konmaz, ağrı yapan başka bir neden olup olmadığı ortaya konur.
Ağrı, beyindeki ağrı giderici maddelerin dönem dönem azalmasından ya da ağrı doğuran beyin bölgelerinin aşırı çalışmasından kaynaklanır. Bu durum bugün ki sıradan teknik imkânlarla ortaya konulamaz.
Buna ilaveten sinüzit ağrıları da sürekli ve tekrar eden ağrı nedeni değildirler. Sinüzit, sinüslerin enfeksiyonudur ve ağrıya enfeksiyon belirtileri olan ateş, burun akıntısı eşlik eder. Sürekli bir baş ağrısı nedeni olmaz.Çok korkulanın aksine beyin tümörleri sıklıkla ağrı ile başlamaz. Genelde felçler, sara nöbetleri daha sıktır. Ağrı ancak 100 hastanın 20-30’nda izlenir.

Migren Nasıl Oluşur ?

Migrendeki ağrı beyin zarları, kafa derisi, kan damarlarından kaynaklanır.
Gerilim ağrısı veya stres=psikolojik baş ağrısı en sık izlenen ağrı tipidir. Stresle tetiklenir ve genelde günün ilerleyen saatlerinde ortaya çıkar, enseden başlayarak öne, alna yayılır. Beraberinde omuz-sırt ağrıları da sık olur. Tekrarlayıcı ve kronik olabilin bu ağrının en önemli nedeni strestir. Ama ağrının ortaya çıkışı yine de kişinin ağrıya duyarlılığı ile ilgilidir (ağrıya eğilim, ağrı hastalığı). Aynı stres başka bir kişide ağrı oluşturmayabilir.
Migren, temelde genetik yapıdan kaynaklanan, başa giden damarların aşırı genişlemesinden kaynaklanan bir ağrıdır. Bu nedenle ağrı zonklayıcı olur. Hareketle, merdiven çıkma ile zonklama artar, beraberinde bulantı-kusma, ışık-ses rahatsızlığı oluşur. Genelde ağrı 4 saatten uzun sürer ve günlük yaşam aktivitelerini kısıtlar.
Bazı migren ağrıları habercilidir. Bu haberciler gözde parlak kırık çizgiler, siyah lekeler, buzlu cam, baş dönmesi, elde dudakta uyuşma, dönen fırıldaklar tarzında olabilir. Genelde 20 dakika sürer ve ardından şiddetli migren özellikleri taşıyan baş ağrısı başlar. Bazı nadir durumlarda sadece görme kaybı olup ardından ağrı oluşmayabilir.

Migren Nasıl Tedavi Edilir?

Migren ve gerilim ağrısının iki tedavisi vardır. Ağrı kesici ve koruyucu tedavi.
Ağrı kesici tedavi, genelde ayda 2-3 ağrısı olan hastalar için tercih edilen bir yöntemdir. Ağrı olduğunda, uygun ağrı kesici uygun dozda alınır. Bazı hastalar ağrı kesici tedavi almaktan korkarlar. Ağrı kesiciler ağrısı olan hastalar içindir. Ağrı bir hastalık olduğundan yeterli derecede ağrı kesiciyi yaşam kalitenizi devam ettirmek için almalısınız. Ancak bunun bir ölçüsü vardır. Ayda 8-10 üzerinde ağrı kesici alınıyorsa dikkatli olunmalı ve ikinci tedavi olan koruyucu tedavi uygulanmalıdır.
Koruyucu tedavi, baş ağrısı sayısını, ağrı şiddetini azaltmak için kullanılan tedavi şekline denir. Kullanılan ilaçlar ağrı kesici olmamasına karşın, bu tür ilaçların sürekli, her gün alınması ağrı sayısını, şiddetini ve sıklığını azaltır. Doğal olarak içilen ya da gerek duyulan ağrı kesici sayısını da azaltırlar. Bu amaçla sıklıkla depresyon giderici ilaçlar (sıkıntı gidericiler), bazı kalp ilaçları (ritim düzenleyiciler) ve sara/epilepsi hastalığında kullanılan ilaçların bir kısmından yararlanılır.
Bu tedavi yöntemi hastadan hastaya değişmekle beraber, 3-4 ay kadar sürelidir. Hastalar genelde her gün ilaç içmekten korkarlar. Ama bu ilaçların her gün alınması, ayda 10 tane ağrı kesici almaya göre daha az tehlikelidir. Bu ilaçlar genelde güvenilirdirler.

Ağrı Kesici Almanın Dozu Var mıdır?

Aşırı ağrı kesici kullanımı (ayda 10 üzerinde, 2-3 ay) bir süre sonra “ağrı kesici baş ağrısı” denen bir tabloya neden olabilir. Bir çeşit ağrı kesici eksikliği de denilebilecek bu durumda, ağrı kesici içilmediği gün, kanda ağrı kesici miktarı azaldığı için, gerçekte ağrı olmayacakken, baş ağrısı ortaya çıkar. Genelde her gün ağrı kesici içen kişilerde ortaya çıkar. Dolayısı ile ağrı kesici sayısı ayda 9-10 üzerine çıkmaya başladığında Nöroloji hekimine başvurunuz.

Migren Hastalarına Tavsiyeler:

Migren tetikleyen nedenler nelerdir?

Migrenin tek bir nedeni yoktur. Migren ataklarının çoğu kendiliğinden başlar, ancak tetikleyici adı verilen bazı uyaranlar migren atağı oluşumunda rol oynayabilir. İçinde bulunulan koşullara göre çeşitli tetikleyiciler migren atağını başlatabilir.
Stres, migrenle güçlü bir bağlantı sergiler. Endişe, gerilim, heyecanlanma, kızgınlık migren atağına yol açabilen nedenlerdendir. Bazen stres sona erip dinmeye başlandığında da migren atağı tetiklenebilir. Çok neşeli ve kahkahalı bir günün sonu ağrıyla bitebilir.

Tetikleyici faktörlerden kaçınılması gereklidir. Özellikle tetikleyici olduğu bilinen gıdalardan kaçınmak kolaydır.

Hangi besinler migren ataklarını tetikler?

Düzensiz yemek yeme ve sıvı tüketmenin migrenin tetikleyici sebepleri arasındadır. Bol bol sıvı alınız. Hatta çok bol alınız, elinizde su şişesi ile dolaşınız. Özellikle yaz aylarında sıvı alımı azlığı ağrıların şiddetini belirgin arttırabilir.
Migreni tetikleyen faktörler kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde migrenin çikolata yemekle ilgisi olabilir. Eskitilmiş kaşar peyniri tiramin, salam ve sucuk gibi yiyecekler nitrit içermelerinden dolayı migren ağrısını ortaya çıkarabiliyor. Bu maddeleri içeren hazır gıdalardan uzak durunuz.

Migren hastaları, migreni tetiklediğini bildikleri yiyecekleri kesinlikle tüketmemeli.
Bunun haricinde hayatlarını kısıtlamalarına gerektirecek bir durum yoktur.

Migreni etkileyen faktörler nelerdir?
 
Hormonal değişiklikler:
 

  • Adet değişiklikleri

  • Doğum kontrol hapları kullanımı

  • Gebelik ilk 3 ayında ve doğumdan sonra 6. ayda

  • Menopoz dönemi hormon tedavileri

Çevresel Faktörler:

  • Parlak/Yanıp sönen ışıklar, bilgisayar oyunları
  • Kızgınlık ve çok neşe gibi duygular
  • Öğün atlama, aç kalma, düzensiz yemek yemek
  • Duman/Parfüm gibi güçlü kokular
  • Az uyumak! Ve Çok uyumak, özellikle hafta sonları (hafta sonu hafta içi ile aynı saatte kalkınız!)
  • İklim değişiklikleri, mevsim geçişleri

Gıdalar:

Kendi tetikleyicinizi bulmaya çalışın… Herkeste aynı tetikler olmaz!

  • Mayalı alkoller, kırmızı şarap
  • Aşırı kahve ve kafein, aşırı çay içmek
  • Yapay tatlandırıcılar
  • Turşular
  • Monosodyum glutamat içeren hazır gıdalar
  • Nitrat içeren gıdalar

Egzersiz/Yorgunluk

Düzensiz ve uzun süreli devam edilen zorlayıcı egzersiz (genelde 30 dak üzerinde). Migren hastaları 20 dakikalık kısa egzersizlerle ve sonra mola, tekrar egzersizle bu tetikten korunabilirler.

 

Prof.Dr. A. Oğuz TANRIDAĞ
Nöroloji Uzmanı
Prof.Dr. Sultan TARLACI
Nöroloji Uzmanı
Doç.Dr. Barış METİN
Nöroloji Uzmanı
Uzm. Dr. Celal ŞALÇİNİ
Nöroloji Uzmanı

Randevu Al