COVID-19 Bilgilendirmesi Hakkında

Geniz Akıntısı Nedir? Geniz Akıntısı Belirtileri ve Tedavisi

Geniz Akıntısı Nedir? Geniz Akıntısı Belirtileri ve Tedavisi

Geniz akıntısı, kişinin burun ve sinüs kanalından boğazına doğru akan akıntıya verilen isimdir. Mevsim geçişlerinde yoğunlaşır. Geniz akıntısı yer yer boğaz akıntısı ile karıştırılmaktadır. Alerjik geniz akıntısı dikkat edilmesi gereken rahatsızlıklardan biridir."

geniz akintisi

Geniz akıntısı, kişinin burun ve sinüs kanalından boğazına doğru akan akıntıya verilen isimdir. Mevsim geçişlerinde yoğunlaşır.

Geniz Akıntısı Nedir?

Geniz akıntısı nedir, geniz akıntısı özellikle günlük hayatta mevsimsel olarak da boğaz kısmında hissedilen akıntıya verilen isimdir. Geniz akıntısı tedavisi kulak burun boğaz uzmanı tarafından teşhis edilir ve tedavisi planlanır.

Geniz Akıntısı Neden Olur? Nedenleri Nelerdir?

Geniz akıntısı özellikle mevsim geçişlerinde artan bir rahatsızlıktır. Havaların soğuması, kişinin bağışıklığının düşmesi, stres, düzensiz abeslenme gibi faktörler geniz akıntısını arttıran nedenlerden bazılarıdır. Bunların dışında geniz akıntısına neden olan bazı hastalıklar vardır.

Geniz akıntısı nedenlerini anlatmadan önce burun fizyoljisinden kısaca söz etmemiz gerekir. Burunun görevlerinden birisi solunan havanın filtrasyonu olarak ifade ettiğimiz burun yoluyla aldığımız solunum havasında bulunan küçük parçacıkların , yabancı cisimlerin  hava burun içinden geçerken bu bölgede yakalanması daha ileri akciğerlere kadar giderek zarar vermelerinin önlenmesidir. Bu görevi burun boşluğunu ve sinüslerin içini örten  mukozanın üzerini kaplayan mukus olarak isimlendirilen bir sıvı örtü tabakası ve bu mukusu düzenli ve sürekli olarak burun boşluğunun gerisine yutağa doğru yönlendiren ve atan tüylü hücrelerle yapar. Mukus burun boşluğu ve sinüslerin yüzeyini kaplayan mukoza tabakasının içinde bulunan salgı yapan hücreler tarafından oluşturulur, günde yaklaşık 1,5-2 litre kadar mukus burun boşluğunu sürekli olarak temizler, nemlendirir ve yutaktan sindirim sistemine geçer. Biz  çoğu zaman farkında olmasak da sürekli bir geniz akıntımız  vardır.

Normalden fazla salgı yapıldığında veya mukusun özelliği değiştiğinde bu durum fark edilir hale gelebilmektedir.

Burun akıntısının ( önden veya genizden) ön planda olduğu hastalık tabloları rinit olarak isimlendirilir, ilaveten burun tıkanıklığı, hapşırma, burun içinde kaşıntı yakınmaları da olabilir.

Genellikle virüslerle ortaya çıkan  soğuk algınlıklarında ( nezle) daha az oranda da bakterilerin neden olabildiği rinosinüzitlerde burun akıntısı ön planda olan şikayetlerdendir.

Hastalık sürecine göre akıntının özelliği değişebilir ( rengi, kıvamı..)

Bu  enfeksiyöz  rinitlerin dışında enfeksiyöz  olmayan  rinitlerde de burun akıntısı  görülür.

Bunları;

  • Allerjik rinitler ( mevsimsel, yıl boyu süren allerjik rinitler)
  • Allerjik olmayan rinitler:
  • Vasomotor rinitler,
  • Gustatuar rinitler ( yemek yeme sırasında ortaya çıkan rinit)
  • Çalışma ortamından kaynaklanan rinitler
  • Uzun süreli nazal dekonjestan spreylerin kullanılması ( medikamentöz rinit)
  • Burun içi madde kullanılması ( kokain vs)
  • Burun içindeki tüylü hücrelerin hastalıkları  ( immotil cilia sendromu)
  • Burun içinde yer kaplayan tümörler (kanlı bir akıntı olabilir)
  • Beyin –omurilik sıvısı kaçaklarında geniz akıntısı ortaya çıkabilir.
  • Bunun dışında laringofarengeal reflü hastalığında da geniz akıntısı  hastaların yakınmaları arasındadır.
  • Tedavi, yapılan muayene sonucu saptanan nedene göre yapılır.

Geniz akıntısı nedenleri;

  • Sinüzit geniz akıntısına neden olabilir.
  • Grip ve soğuk algınlığı geniz akıntısını tetikleyen nedenler arasındadır.
  • Gebelik hali geniz akıntısına neden olabilir.
  • Sigara içmek ve sigara dumanı solumak geniz akıntısı oluşumuna neden olabilir.
  • Bireyin birtakım şeylere alerjisinin olması geniz akıntısına neden olabilir.
  • Çeşitli yiyecekler (baharatlar) geniz akıntısı oluşumu nedenleri arasındadır.
  • Burna kaçabilecek ve burna zarar veren yabancı cisimler geniz akıntısı oluşumunu sağlayabilmektedir.
  • Temizlik malzemeleri burnu tahriş edebileceğinden geniz akıntısı oluşumuna neden olabilmektedir. 
  • Parfümlerin kokusunun çok keskin olması geniz akıntısına neden olabilmektedir.
  • Burun deviasyonları yani burnun yapısal bozuklukları geniz akıntısının nedenleri arasındadır.

geniz akintisi belirtileri

Geniz Akıntısının Belirtileri Nelerdir?

Geniz akıntısı belirtileri boğazdaki akıntı hissi ile kendisini belli etmektedir. Bu durum boğazda ağrıya da nede olabilmektedir.

  • Boğazda gıcık varmış hissi, kaşıntı ve gıcık hissi

Boğazda hissedilen bir rahatsızlık hissine verilen isimdir. O bölgede takıntılı şekilde rahatsız edici bir durum oluşur.

  • Kulak enfeksiyonları, kulakta meydana gelen enfeksiyonlar

Geniz akıntısı kulak enfeksiyonlarına da neden olabilmektedir. Bu durum kulak burun boğaz uzmanı tarafından teşhis dilir ve tedavi edilir.

  • Baş ağrısı

Baş ağrısı geniz akıntısında sıkça karşılaşılan bir durumdur. Mevcut sporun tedavi edildiğinde bu belirti de ortadan kalkacaktır.

  • Öksürük özellikle geceleri artan öksürük

Öksürük geniz akıntısında özellikle karşılaşılan bir durumdur. Kişi rahatsız oldukça öksürme hissi oluşmaktadır.

  • Nefes alamama, nefes almada güçlük

Genzi akıntısı nefesi de etkileyebilmektedir. Bu durum ileri seviyede olmasa bile rahatsız edici bir durum haline gelmektedir.

  • Balgam, balgam oluşumu

Balgan geniz akıntısında sıkça karşılaşılan bir belirtidir. Balgam ilelerdikçe rahatsız edici bir durum haline gelmektedir.

  • Boğaz ağrısı, boğazda oluşan ağrı ve kaşıntı hissi

Boğaz ağrısı sürekli o bölgede hassasiyet yaratan bir durumdur. Boğaz ağrısının önüne geçebilmek için geniz akıntısı için tedavi olunması gerekmektedir.

  • Mide bulantısı

Mide bulantısı özellikle genizde oluşan akıntının yeme borusundan mideye doğru akmasında dolayı mide bulantısına neden olmaktadır.

Geniz Akıntısı Çeşitleri Nelerdir?

Geniz akıntısı çeşitleri genellikle hastalığa bağlı olarak değişen durumlardır. Geniz akıntısı nedenleri grip ve nezle gibi rahatsızlıklardan dolayı olabileceği gibi farklı sebeplerden de kaynaklanabilir.

Koronavirüs ve Geniz Akıntısı

Koronavirüse yakalanan kişilerde geniz akıntısı durumu belirtiler arasında yer alan bir sonuçtur. Bu durum hastalık süresiinde devam edebilir ve bir süre sonra daha fazla rahatsız edebilir.

Kronik Geniz Akıntısı Nedir?

Kronikk genzi akıntısının nedeni tam olarak bilinemeyebilir. Kronik geniz akıntısının sebebinin bulunması için çeşitli testlerin detaylı olarak yapılması gerekmektedir. Bu durumda da ilk olarak bir kulak burun boğaz uzmanına görünmek gerekmektedir.

Alerjik Geniz Akıntısı Nedir?

Özellikle mevsim geçişleri ile fazlalaşan bir durumdur. Mevsimsel değişiklikler geniz akıntısını arttırabilmektedir.

Bebeklerde Geniz Akıntısı Nedir?

Bebeklerdeki geniz akıntısı grip ve nezle ile ilgil olmakla birlikte bazen alerjik durumlarında olduğunu gösterebilmektedir. Bazı besinler bebeklerde geniz akıntısına neden  olabilir ya da anne sütü de bu duruma bazı zamanlar neden olabilmektedir.

Geniz Akıntısı Nasıl Geçer?

Geniz akıntısı nasıl geçer ve geniz akıntısına ne iyi gelir, geniz akıntısını ortadan kaldırmaya yarayan, burnun rahatlamasını sağlayan yapılabilecek tedavi şekilleridir.

Geniz akıntısının geçebilmesi için neden olan durumların ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Geniz Akıntısı Tedavisi

Geniz akıntısı tedavisi kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılmaktadır. Geniz akıntısı tedavisinde öncelikle hastanın bu durumuna neden olan ana sebep bulunmaya çalışılır bu da çeşitli testler ve uzman muayenesi ile mümkündür. Gerekli durumlarda ilaç tedavisine de başlanabilir.

Geniz Akıntısına Ne İyi Gelir?

Geniz akıntısının neden kaynaklandığı belirlenip tedavi edilmelidir. Geniz akıntısı yukarıdaki nedenlerden birinden kaynaklanmıyorsa evde uygulanabilecek yöntemle çok basit ve uygulanmasından hiçbir güçlük olmayan yöntemlerdir.

  • Geniz akıntısına ne iyi gelir bol bol su içmek geniz akıntısına çok iyi gelmektedir. Suyun burundaki mukus tabakasını inceltici özelliği vardır. Bu yüzden geniz akıntısından korunmak için su tüketilmelidir.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir suyun dışında tüketilecek olan sıcak içecekler özellikle bitki çayları hava yollarını oldukça rahatlatmaktadır.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir alerjilerden kaynaklanan geniz akıntısı yaşanıyorsa bahar aylarında, polenlerin havada yoğun olarak yer aldığı zaman aralıklarında açık havada çok fazla bulunmamak ya da bulunmak gerektiğinde de maske takılmalıdır.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir sigara hava yollarını tıkayıcı ve tahriş edici bir maddedir. Geniz akıntısı sorunu yaşayanların sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durması tavsiye edilmektedir.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir burunda biriken mukusu suyla ya da tuzlu suyla temizlemek mukusun geniz akıntısı yapmasını önlemektedir.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir baharatlı yiyecekleri yemekten kaçınılmalıdır.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir bulunulan ortamların nem oranının iyi ayarlanması gerekmektedir. Nemsiz ortamlar geniz akıntısına neden olur. Bu yüzden ortamın nemlendirilmesi için petek sulukları kullanılabilir.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir meyve sebze tüketimi arttırılmalı besin değerleri yüksek gıdalar tüketilmelidir. Özellikle C vitamini barındıran meyve ve sebzelerin tüketilmesi önerilir. Hem bu sayede bağışıklık sistemi de güçlenmiş olacaktır. Vücudun diğer hastalıklardan da korunması sağlanacaktır.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir bulunulan ortamın nemliliğinin yanı sıra sıcak buharı solumak burun tıkanıklığını giderici ve mukusu yumuşatıcı olabilmektedir. Düzenli aralıklarla yapılabilir.
  • Geniz akıntısına ne iyi gelir bulunulan ortamı havalandırmak gerekir. Oksijen yönünden fakir olan hava geniz akıntısına neden olabileceği gibi öksürme ve hapşırma gibi belirtilere de neden olabilir. Bu sebepten belirli aralıklarla ortam havalandırılmalı veya pencere bulunmayan odalarda da havalandırma yapılmalıdır.
Bazı durumlarda belirtiler arasında yer almaktadır fakat net tanım kişiden kişiye mevcut virüsün etkilediği yere göre değişkenlik göstermektedir.
Evet çoğu zaman boğazdaki gıcık hissi öksürmeye neden olabilmektedir. Fakat çeşidine ve kişiye göre de bu durum farklılık göstermektedir.
Geniz akıntısı mide bulantısı yapabilir. Akıntı yemek borusundan mideye doğru ilerlediğinde özellikle kişinin aç olduğu zamanlar mide bulantısına neden olabilmektedir.
Murat TOPAK
Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Prof.Dr. Murat TOPAK