COVID-19 Bilgilendirmesi Hakkında

Geniz Akıntısı

Geniz akıntısı, kişinin burun ve sinüs kanalından boğazına doğru akan akıntıya verilen isimdir. Mevzim geçişlerinde yoğunlaşır.

Geniz Akıntısının Belirtileri Nelerdir?

  • Boğazda gıcık varmış hissi
  • Kulak enfeksiyonları
  • Baş ağrısı
  • Öksürük
  • Nefes alamama
  • Balgam
  • Boğaz ağrısı

Geniz Akıntısı Neden Olur?

Geniz akıntısı özellikle mevsim geçişlerinde artan bir rahatsızlıktır. Havaların soğuması, kişinin bağışıklığının düşmesi, stres, düzensiz abeslenme gibi faktörler geniz akıntısını arttıran nedenlerden bazılarıdır. Bunların dışında geniz akıntısına neden olan bazı hastalıklar vardır.

Geniz akıntısı nedenlerini anlatmadan önce burun fizyoljisinden kısaca söz etmemiz gerekir. Burunun görevlerinden birisi solunan havanın filtrasyonu olarak ifade ettiğimiz burun yoluyla aldığımız solunum havasında bulunan küçük parçacıkların , yabancı cisimlerin  hava burun içinden geçerken bu bölgede yakalanması daha ileri akciğerlere kadar giderek zarar vermelerinin önlenmesidir. Bu görevi burun boşluğunu ve sinüslerin içini örten  mukozanın üzerini kaplayan mukus olarak isimlendirilen bir sıvı örtü tabakası ve bu mukusu düzenli ve sürekli olarak burun boşluğunun gerisine yutağa doğru yönlendiren ve atan tüylü hücrelerle yapar. Mukus burun boşluğu ve sinüslerin yüzeyini kaplayan mukoza tabakasının içinde bulunan salgı yapan hücreler tarafından oluşturulur, günde yaklaşık 1,5-2 litre kadar mukus burun boşluğunu sürekli olarak temizler, nemlendirir ve yutaktan sindirim sistemine geçer. Biz  çoğu zaman farkında olmasak da sürekli bir geniz akıntımız  vardır.

Normalden fazla salgı yapıldığında veya mukusun özelliği değiştiğinde bu durum fark edilir hale gelebilmektedir.

Burun akıntısının ( önden veya genizden) ön planda olduğu hastalık tabloları rinit olarak isimlendirilir, ilaveten burun tıkanıklığı, hapşırma, burun içinde kaşıntı yakınmaları da olabilir.

Genellikle virüslerle ortaya çıkan  soğuk algınlıklarında ( nezle) daha az oranda da bakterilerin neden olabildiği rinosinüzitlerde burun akıntısı ön planda olan şikayetlerdendir.

Hastalık sürecine göre akıntının özelliği değişebilir ( rengi, kıvamı..)

Bu  enfeksiyöz  rinitlerin dışında enfeksiyöz  olmayan  rinitlerde de burun akıntısı  görülür.

Bunları;

  • Allerjik rinitler ( mevsimsel, yıl boyu süren allerjik rinitler)
  • Allerjik olmayan rinitler:
  • Vasomotor rinitler,
  • Gustatuar rinitler ( yemek yeme sırasında ortaya çıkan rinit)
  • Çalışma ortamından kaynaklanan rinitler
  • Uzun süreli nazal dekonjestan spreylerin kullanılması ( medikamentöz rinit)
  • Burun içi madde kullanılması ( kokain vs)
  • Burun içindeki tüylü hücrelerin hastalıkları  ( immotil cilia sendromu)
  • Burun içinde yer kaplayan tümörler (kanlı bir akıntı olabilir)
  • Beyin –omurilik sıvısı kaçaklarında geniz akıntısı ortaya çıkabilir.
  • Bunun dışında laringofarengeal reflü hastalığında da geniz akıntısı  hastaların yakınmaları arasındadır.
  • Tedavi, yapılan muayene sonucu saptanan nedene göre yapılır.

 

Murat TOPAK
Kulak Burun Boğaz Uzmanı
Prof.Dr. Murat TOPAK