Fibroscan Nedir? Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

Fibroscan, karaciğerin sağlığını değerlendirmek için kullanılan bir tıbbi cihazdır. Bu cihaz, karaciğerin elastisitesini (yumuşaklık veya sertlik) ölçerek karaciğer dokusunun durumu hakkında bilgi sağlar. Karaciğer fibrozisi, karaciğer yağlanması ve diğer karaciğer hastalıklarının teşhisinde ve izlenmesinde kullanılır.

Geleneksel karaciğer biyopsisi yöntemlerine kıyasla daha az invazif (cerrahi olmayan) bir yaklaşım sunar. Cilt yüzeyinden yapılan bir işlemle sonuçlar elde edilir ve bu sayede hastalar için daha az rahatsızlık ve risk taşır. 

Fibroscan Nasıl Uygulanır?

Özellikle karaciğer fibrozisinin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan Fibroscan'ın uygulama adımları şu şekildedir:

  • Uygulama öncesi özellikle karaciğer bölgesini temizlemek için hastanın boş mideyle gelmesi genellikle tavsiye edilir.
  • Uygulama yapılacak kişiye işlem hakkında bilgi verilir ve onayı alınır.
  • Uygulama yapılacak bölge, genellikle karın bölgesinin üst kısmı, özel bir jel ile kaplanır. Bu jel, ses dalgalarını iletmek ve almak için kullanılır.
  • Bir sağlık profesyoneli veya doktor, Fibroscan cihazını hastanın cildinin üzerine yerleştirir.
  • Cihaz, ultrason dalgaları kullanarak karaciğerin sertliğini ölçer. Bu dalgalar, karaciğer dokusunda yayılarak doku sertliği ölçümlerini sağlar.
  • İşlem sırasında hasta herhangi bir ağrı veya rahatsızlık hissetmemelidir.
  • Cihaz, karaciğerin sertlik derecesini hızlı bir şekilde ölçer ve sonuçlar bir bilgisayar ekranında veya bir yazıcıdan çıktı olarak görüntülenir.
  • Elde edilen sonuçlar, karaciğer fibrozis seviyesini belirlemek için kullanılır. Bu sonuçlar genellikle "kilopaskal" (kPa) biriminde ifade edilir.

Sonuçların yorumlanması ve tedavi kararlarının alınması için bir sağlık profesyonelinin denetiminde yapılmalıdır. Karaciğer hastalıkları veya diğer sağlık sorunları konusunda endişeleriniz varsa, bir doktora başvurmanız önemlidir.

Fibroscan Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

Fibroscan, aşağıdaki hastalıkların teşhis ve takibinde kullanılabilir:

Kronik Hepatitler: Hepatit B ve hepatit C gibi kronik hepatitler, karaciğerde hasara neden olabilir. Fibroscan, bu hastalıkların ilerlemesini izlemek için kullanılabilir.

Alkollü Karaciğer Hastalığı: Aşırı alkol tüketimi, karaciğerde hasara neden olabilir. Fibroscan, alkollü karaciğer hastalığının ilerlemesini izlemek için kullanılabilir.

Otoimmün Karaciğer Hastalığı: Otoimmün karaciğer hastalıkları, vücudun kendi karaciğer hücrelerine saldırmasına neden olur. Fibroscan, bu hastalıkların ilerlemesini izlemek için kullanılabilir.

Diğer Kronik Karaciğer Hastalıkları: Wilson hastalığı, hemokromatoz ve alfa-1 antitripsin eksikliği gibi diğer kronik karaciğer hastalıkları da karaciğerde hasara neden olabilir. Fibroscan, bu hastalıkların ilerlemesini izlemek için kullanılabilir.

Fibroscan Faydaları Nelerdir?

Karaciğer hasarının teşhis ve takibinde yaygın olarak kullanılmakta olan Fibroscan’ın faydaları şu şekilde sıralanabilir:

Hızlı ve Ağrısız: Karaciğerin durumunu hızlı bir şekilde değerlendirmek için kullanılır ve bu işlem ağrısızdır. Geleneksel biyopsilere kıyasla çok daha az rahatsızlık verir.

Güvenli ve İnvazif Değil: Cerrahi bir işlem gerektirmez ve enfeksiyon riskini taşımadığı için güvenlidir. Bu nedenle hasta için minimal risk taşır.

Karaciğer Hasarının Erken Teşhisi: Karaciğer fibrozisi veya sirozu gibi ciddi karaciğer hastalıklarının erken teşhisi için kullanılır. Erken teşhis, uygun tedaviye başlama ve hastalığın ilerlemesini önleme şansını artırır.

Tedavi Takibi: Karaciğer hastalarının tedavi süreçlerini izlemek için kullanılır. Tedavinin etkinliğini değerlendirmek için tekrarlanabilir bir ölçüm aracıdır.

Hasta Memnuniyeti: Hasta dostu bir yöntemdir, çünkü biyopsilere kıyasla daha az rahatsızlık verir ve daha hızlı sonuçlar sunar.

Fibroscan Uygulama Öncesi Nelere Dikkat Edilmelidir?

Fibroscan uygulaması öncesi dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır. Bu önlemler, test sonuçlarının doğru ve güvenilir olmasını sağlamak amacıyla alınır. İşte Fibroscan uygulaması öncesi dikkat edilmesi gereken başlıca hususlar:

İlaç Kullanımı: Doktorunuz veya sağlık profesyoneli, Fibroscan öncesinde hangi ilaçların kullanılması veya kesilmesi gerektiği konusunda size talimat verecektir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar veya karaciğer üzerine etkisi olan ilaçlar konusunda dikkatli olunmalıdır.

Oruç ve Açlık Durumu: Fibroscan öncesinde aç veya tok mideyle testin yapılması gerektiği konusunda yönlendirme yapılabilir. Bu, test sonuçlarını etkileyebilecek karaciğer yağlanması gibi faktörleri dikkate almaya yardımcı olabilir.

Alkol Tüketimi: Test gününden önce alkollü içeceklerden kaçınılmalıdır. Alkol, karaciğerin sertliğini geçici olarak artırabilir ve test sonuçlarını etkileyebilir.

Yiyecek ve İçecek Tüketimi: Testten önce çok yağlı veya ağır yiyecekler tüketmemeye dikkat edilmelidir. Ayrıca kafeinli içecekler (kahve, çay, enerji içecekleri) ve nikotin gibi maddelerden kaçınılmalıdır, çünkü bunlar karaciğer fonksiyonlarını etkileyebilir.

Rahat Giysiler: Test sırasında rahat giysiler giymek önemlidir. Özellikle göbek bölgesinin serbest olması, cihazın testi daha kolay yapmasına yardımcı olabilir.

Fibroscan'ın bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur. Ancak, işlem sırasında bazı kişilerde hafif rahatsızlık hissedilebilir.
Fibroscan, aşırı kilo ve obezite, derin fibrozis durumları, karaciğerde enfeksiyon veya iltihaplanma durumları, çocuklar ve hamilelik gibi bazı durumlarda kullanılamayabilir veya dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi gerekebilir.
Sizi Arayalım