Ergenlikte Cinsel Değişimler

Ergenlik dönemine geçişte kızlarda ve erkeklerde cinsel yönden ne gibi değişimler gerçekleşir? Bu değişimler psikolojilerini nasıl etkiler?

Çocukluktan erişkin olmaya giden yol arasında bir geçiş dönemi olan ergenlik, fiziksel büyüme ve gelişmenin oldukça hızlandığı bir dönemdir. Fiziksel büyüme ve gelişmeye cinsel organlardaki büyüme ve olgunlaşma da eşlik eder. Kızlarda ergenliğin menstruasyon kanamaları, erkeklerde ise skrotumda büyüme ya da ilk ejakülasyonla başladığı kabul edilir. Ergen, bedenindeki bu hızlı büyümeye ve değişime ayak uydurmakta zorlanabilir. Özellikle erken ergenlik dediğimiz 12-15 yaş arasındaki dönemde ergen bilişsel, duygusal ve sosyal açıdan henüz olgunlaşmasını tamamlamamıştır.

Aileler fiziksel, biyolojik ve cinsel yönden değişim yaşayan gençlere nasıl yaklaşmalı? Hangi aşama uzmana başvurulmasını gerektirir?

Çocukların ergenlik öncesinde, büyümeye başladıkları dönemde anne ve babaları tarafından ergenlik, fiziksel ve cinsel gelişme ve olgunlaşma ile ilgili bilgilendirilmeleri gerekir. Çocuk bu değişimlere hazırlıksız yakalanmamalı, tercihen hemcinsi olan ebeveyn tarafından bilgilendirilmelidir. Bu yaşanacak değişimlerin doğal olduğu ve onu yetişkin olmaya hazırlayacağı anlatılmalı, ebeveyn kendi gelişim süreci ile ilgili olumlu anılarını da aktarmalıdır.

Bu dönemde çocuğun yaşanan değişimleri kabul etmemesi, duygu ve davranışlarında yoğun içe çekilme ya da öfke, saldırganlık göstermesi, günlük yaşam işlevlerinin bu nedenle sekteye uğraması bir uzmana başvurulmasını gerektirir.

Ergenlik döneminde cinsel ilişki isteğinin oluşması ve ilerlemesi normal midir?

Ergenlik döneminde cinsel uyarılabilirliğin, cinsellikle ilgili konulara ilginin artması ve hatta cinsel ilişki isteğinin oluşması doğaldır. Ancak ergen, fiziksel açıdan olgunlaştığı için cinsel ilişki için hazır hale gelmez, aynı zamanda bilişsel ve duygusal açıdan da olgunlaşması gerekir. Kendi ailesi ve toplumun cinsellikle ilgili sınırlarını bilmeli, erken cinsel ilişkinin getireceği riskler ve tehlikeler açısından da hazırlıklı olmalıdır. Bu nedenle ergenlik dönemindeki bireylere cinsel eğitim verilmesi, bu konuda aile ve toplum beklentilerinin tartışılması, sonucunu düşünmeden yaşanan ilişkilerin olası risk ve sonuçlarını öğrenmesi çok önemlidir.

Ergen genç çocuğu olan ailelerin sık yaptığı yanlışlar nelerdir, bu konuda neler önerilebilir? Ergenlik döneminde çocuğu olan ailelerin, bizim toplumumuzda gördüğümüz en sık hatalı davranışı, cinselliği sanki hiç yokmuş, ayıp ya da günahmış gibi kabul etmeleri ve çocukları ile hiç konuşmamalarıdır. Konuşulmayan ya da yasak kabul edilen konuların ergenlerin her zaman daha fazla dikkatini çekeceğini ve bilinçsizce hata yapma oranlarını artıracağını unutmamak gerekir.

Ergen yaşta cinsellik deneyimi ne gibi sonuçlar getirir?

Ergenlik dönemi, cinsel ilişki yaşamanın gerektirdiği fiziksel, duygusal, bilişsel ve sosyal olgunlaşmanın henüz tamamlanmadığı bir dönemdir. Bu dönemde yaşanan cinsel ilişki, birey için olumsuz ve hayal kırıklığı yaşanma ihtimalini içerdiği için yetişkin yaşamda cinsel işlev bozukluklarına sebep olma riski taşır. Bununla birlikte ergen yaşadığı cinsel ilişkinin ona uzun dönemde getireceği sonuçları tartabilecek olgunlukta değildir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, planlı olmayan gebelikler bu dönemde yaşanan cinsel ilişkilerin olumsuz sonuçlarındandır.

Bu dönem cinsel birleşme için uygun bir dönem midir?

Ülkemizdeki yasal düzenlemeler 12-15 yaş arasında yaşanan cinsel ilişkiyi çocuğun cinsel istismarı olarak kabul etmektedir. Bu yaşlar arasındaki cinsel ilişki yasal olarak da, çocuğun yeterli olgunluğa ulaşmadığı bir dönem olduğu için de önerilmez.

Bununla birlikte daha ileri yaştaki ergenler de yaşanan cinsel ilişkinin uzun dönem sonuçlarını değerlendirebilecek, aile ve toplumun beklenti ve sınırlarını göz önünde tutabilecek, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve planlı olmayan gebelikler konusunda bilgiye sahip olmalı, bilişsel, duygusal ve sosyal olgunluğa ulaşmış olmalıdırlar.

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi
Çocuk – Ergen Psikiyatri Uzmanı

Emel SARI GÖKTEN

Paylaş:
Gaziantep Belediyesi
Gaziantep Valiliği
İstanbul Valiliği
Pendik Kaymakamlığı
Üsküdar Kaymakamlığı
Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı
Eyüp Kaymakamlığı